Corona in Ecuador: "Begrafenisondernemers zijn speculanten geworden"

Ecuador INREDH corona

De wereld is in de ban van een in de recente geschiedenis ongeziene gezondheidscrisis. Het coronavirus slaat overal ter wereld wild om zich heen. De onzekerheid en economische gevolgen komen nog bovenop de overvolle ziekenhuizen. 11.11.11 klopte aan bij enkele partners uit het Zuiden. Hoe ervaren zij deze crisis? 

Luis Angel is actief bij Fundación Regional de Asesoría en Derechos Humanos (INREDH), een organisatie uit Ecuador die het opneemt voor de inheemse bevolking en de strijd aangaat tegen mijnbouwgiganten. 

Het is 6 uur 's ochtends en we staan klaar om te vertrekken. Vooraleer de coronamaatregelen ons dwingen om binnen te blijven, willen we 55 voedselpakketten overhandigen. Toen de noodsituatie werd uitgeroepen, werd het interprovinciale openbaar vervoer stilgelegd. Daardoor kwamen 175 inheemse families van chachi's vast te zitten in Quito. Voor 50 van hen hebben we een voedselpakket.

De andere pakketten zijn voor 5 families die betrokken zijn bij onze rechtszaken. Zij leven van dag tot dag van inkomsten uit informeel werk. Een deel van de ploeg van INREDH is twee dagen en een nacht in het kantoor gebleven om al deze voedselpakketten te maken. Ze sliepen in het gebouw, want door het verbod om op straat te komen, konden ze niet naar huis.

COVID-19 heeft de Ecuadoraanse samenleving in beweging gebracht. Maar de ziekte heeft ook de twee gezichten van haar structuur blootgelegd. Enerzijds, handelaars die uit de pandemie hun slag willen slaan, samen met een regering die probeert te vermijden dat de hospitalen overbezet geraken en dat politici hun populariteit verliezen. Anderzijds, de burgers die hun angst negeren en op straat komen. Sommigen om te overleven, anderen in een poging om steun te bieden aan wie thuisblijft.

Zowel de regering als de lokale overheden proberen de hoge besmettingsgraad te linken aan een gebrek aan discipline bij de bevolking

Op 28 april waren er in Ecuador 23.240 besmette personen en 663 overlijdens. De regering aanvaardt echter zelf dat het werkelijke aantal doden veel hoger ligt. De statistieken bevatten immers uitsluitend mensen die overleden zijn aan ziekten gerelateerd aan COVID-19 waarbij een test is afgenomen. De regering accepteert dat er een gelijkaardig cijfer van waarschijnlijke overlijdens kan zijn. Dat zou Ecuador bij de tien landen met het hoogste sterftecijfer onder de besmette bevolking plaatsen, met een fatale afloop van 9%.

73,7% van de besmettingen zijn gesitueerd in Guayaquil, een bastion van rechtse partijen, waaronder de Partido Social Cristiano (PSC). Deze partij heeft standgehouden in het stadsbestuur sinds de terugkeer van de democratie in 1979, op een periode van bestuur door de populistische Partido Roldosista del Ecuador (PRE) na.

Zowel de regering als de lokale overheden proberen de hoge besmettingsgraad te linken aan een gebrek aan discipline bij de bevolking, in het bijzonder in marginale stadswijken. De oplossing die ze voorstellen is bijgevolg een militarisering van de stad, en meer recent, "om de wijken met de grootste besmetting af te sluiten zodat niemand erin of eruit kan". Dit voorstel kwam van de burgemeester van de stad, de sociaal-christelijke Cynthia Viteri.

Eigenaardig is wel dat Viteri net zelf in quarantaine had gezeten vanwege een besmetting met het coronavirus. Ze had dat niet opgelopen in de marginale stadswijken, maar wel tijdens een vergadering met de sociaal-christelijke autoriteiten van de provincie Guayas. Net daardoor geraakte de meerderheid van de burgemeesters uit die provincie besmet en moesten ze in quarantaine gaan.
Vanaf het begin zette de regering een discours op touw om haar onbekwaamheid in de controle van het virus te verhullen; vanaf de eerste vastgestelde patiënt lanceerde ze verhalen over de successen van de geïmplementeerde afzonderingsmaatregelen; maar de duizenden passagiers die bleven binnenkomen via de luchthaven van Guayaquil werden op geen enkele manier gecontroleerd.

Ecuador INREDH corona 2

Nu probeert de overheid de verantwoordelijkheid voor de situatie in Guayaquil in de schoenen te schuiven van de mensen die zogezegd geen discipline hebben en de bevelen van de overheid negeren, ook al zijn er zware boetes vastgelegd voor wie het verbod om op straat te komen niet naleeft. Dat geldt van 14 uur in de namiddag tot 5 uur 's ochtends. Hoe kan iemand die naar buiten gaat om in zijn dagelijks onderhoud te voorzien en die dagelijks nauwelijks 5 dollar verdient als verkoper in de informele economie, een boete van 100 dollar betalen?

Om er zeker van te zijn dat iedereen binnenblijft, begon het Ministerie van Sociale Inclusie en Economie (MIES) met de verdeling van voedselpakketten. Maar de sectoren die niet geregistreerd staan als kwetsbare bevolkingsgroep bereikt het daarmee niet. Dit zorgde ervoor dat verschillende organisaties op eigen houtje deze mensen tegemoet willen treden.

INREDH, bijvoorbeeld, richt zich tot de 170 chachi-families die in Quito wonen om te studeren of omdat ze werken op plantages of als straatverkopers. En tot de 570 families van de Vereniging van Laders en Lossers van de Markt van San Roque, inheemsen uit de provincies van het centrale gebergte van het land die op deze markt werken als dragers. Zoals INREDH zijn er tientallen organisaties die hetzelfde doen voor hun eigen doelgroepen.

Voor een doodskist die normaal 300 tot 500 dollar kost, vragen ze nu tot 2.000 dollar

Soms worden de solidariteit en de levendigheid sinister en zelfs ironisch. Bijvoorbeeld, door het hoge aantal doden in Guayaquil zijn de begrafenisondernemingen grote speculanten geworden. Voor een doodskist die normaal 300 tot 500 dollar kost, vragen ze nu tot 2.000 dollar. Het gemeentebestuur van Guayaquil, daarentegen, stelt kartonnen doodskisten ter beschikking van families met weinig middelen. Net uit deze families zijn de overledenen in deze crisis afkomstig. Ook verschillende timmermannen, waaronder timmermannen die opgesloten zitten in penitentiaire centra, maken doodskisten. Ze leveren ze gratis af of vragen enkel om het gebruikte hout terug te betalen. Zo proberen ze tegenwicht te bieden aan de verbijsterende beelden van doden achtergelaten in de straten van Guayaquil.

Er is nog geen medische oplossing voor de pandemie. En misschien zal deze oplossing op termijn de zoveelste interessante business worden, want het zijn de grote farmaceutische bedrijven die wedijveren om een vaccin. De regering is niet in staat om het virus te bedwingen. We zijn goed op weg naar een sociale explosie, veroorzaakt door de opsluiting en de aankondiging van nieuwe economische maatregelen. Misschien zelfs die maatregelen die de regering in de voorbije maand oktober niet kon implementeren omdat er te veel tegenstand kwam van het volk. Intussen, en ver uit de schijnwerpers van de overheid, blijven de burgers solidariteit opbouwen.

 

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels