Belgisch OVSE-Voorzitterschap loopt dood op Russisch njet

Resultaat van de OVSE onder het Belgisch voorzitterschap na de 14e ministeriële conferentie

De NGO-coalitie rond het Belgisch voorzitterschap van de OVSE feliciteert de Federale regering met de vele inspanningen die het heeft aan de dag gelegd om van haar Voorzitterschap een succes te maken. De investering in het goede verloop met een « realistisch voluntarisme » als leidmotief, heeft duidelijk zijn vruchten afgeworpen. Tegelijk slaagde het Belgische Voorzitterschap er echter duidelijk niet om een gezamenlijke slotverklaring gestemd te krijgen of om enige beslissing van politieke betekenis af te dwingen.

De NGO-coalitie verwelkomt de beslissingen die door het Belgische Voorzitterschap werden genomen in overeenstemming met de aanbevelingen in het Memorandum dat de coalitie aan de regering voorlegde. Meer bepaald inzake mensenhandel, de strijd tegen onverdraagzaamheid en discriminatie, de promotie van wederzijds respect en begrip en de problematiek van kleine wapens, wil de NGO-coalitie het voorzitterschap feliciteren met de doorbraken die het in deze belangrijke thema’s wist te bewerkstellingen.

Tegelijk kan de NGO-coalitie slechts betreuren hoe weinig beslissing met enig politiek gewicht werden genomen op deze 14e ministeriële conferentie. Het opnieuw opduiken van een verkramping en polarisatie tussen de deelnemende staten die de OVSE verlamt en weegt op haar goede werking, laten hierbij weinig goeds voorspellen voor de toekomst. De blokkering rond het dossier van de ratificatie van het Verdrag over de Conventionele Strijdkrachten (CSE) inzake de afbouw van conventionele troepensterktes dat op zijn beurt samenhangt met de problematiek van de bevroren conflicten (terugtrekking van Russische troepen uit Moldavië en Georgië) is hier een sprekend voorbeeld van.

Als de OVSE duidelijk haar meerwaarde weet te halen uit de verschillende actie op het terrein, is het betreurenswaardig vast te moeten stellen dat ze er eens te meer op politiek niveau niet in slaagt enige successen van betekenis te boeken. De OVSE moet dan ook de nodige conclusies trekken uit deze politieke onwil die de werking van de organisatie bemoeilijkt. Dit ondanks de beschikkingen die in Ljubljana werden genomen op basis van het Rapport van Eminente Personen die juist een verbetering van de werking van de Organisatie moesten verzekeren. Voorlopig kunnen we dan ook slechts concluderen dat de deelnemende staten van de OVSE duidelijk niet dezelfde visies schijnen te delen of op zijn minst niet bereid lijken om dezelfde aandacht te schenken aan bepaalde fundamentele waarden.

Bewust van het feit dat een herstelling van het evenwicht tussen de drie “korven” noodzakelijk blijkt te zijn voor een grotere doeltreffendheid, wil de Coalitie in dit verband niettemin benadrukken dat elke nalatigheid inzake het eerbiedigen van de mensenrechten en de beslissingen betreffende de menselijke dimensie zoals ingeschreven in het "acquis" van de OVSE, absoluut onaanvaardbaar is, zelfs wanneer een zekere vorm van "toegeeflijkheid" op korte termijn tot politieke voordelen zou kunnen leiden.

Een van de elementen dat men van dit Belgisch Voorzitterschap van de OVSE zal onthouden is de onmacht om op de posities van de deelnemende standen te kunnen wegen. Hiermee werden de limieten van het gewicht van de Belgische diplomatie aangetoond, zonder haar kwaliteit als zodanig in vraag te stellen. Dit Voorzitterschap kan dan ook als een goede oefening worden beschouwd, zeker met het oog op het niet-permanent lidmaatschap van België van de VN-Veiligheidsraad volgend jaar. Het blijvend promoten van de multilaterale reflex in de internationale politiek - hoe ondankbaar dit vaak ook is - moet daarbij zelf niet in vraag gesteld werden.

Het valt te verwachten dat de OVSE met als volgend voorzitter Spanje een Voorzitterschap zal vinden dat net als de voorbije voorzitterschappen in ruime mate afhankelijk zal zijn van de houding van Rusland. De oplossing uit de huidige malaise kan dan ook slechts komen uit het grondig bestuderen van de Russische houding en van het geleidelijk verwijderen van het gevoel van "dubbele standaarden" waarvan deze zich het slachtoffer waant. Zoniet zullen de volgende voorzitterschappen op hun beurt getuigen zijn van een systematische blokkering door Rusland van elke beslissingen die enig politiek gewicht heeft. Ondertussen kan men meer aandacht besteden aan de behandeling van minder politieke onderwerpen die niettemin van cruciaal belang zijn voor de veiligheid van de burgers in het werkingsgebied van de OVSE. Dit kan echter geenszins betekenen dat men een afwijking van "de geest van Helsinki" en van de verworvenheden van de OVSE zou kunnen aanvaarden, in het bijzonder wat het respect voor de mensenrechten betreft.

Voor verdere info: Bart Horemans, p.a. Pax Christi Vlaanderen, Italiëlei 98a, 2000 Antwerpen - 03.225.10.00 / 0496.181946 - bart.horemans@paxchristi.be . In naam van de NGO-coalitie opgericht ter gelegenheid van het Belgisch Voorzitterschap van de OVSE. Meer info: www.osce-ngo.be  

Deel dit artikel