Belgische F-16's oefenen in Italië op inzet kernwapens

De tactische kernwapens in Kleine Brogel zijn een erfenis uit de Koude Oorlog. De meerderheid van de Belgen wil ze uit ons land weg. Maar vorige week was het weer zover: Belgische piloten oefenden samen met NAVO-partners op het inzetten van deze massavernietigingswapens.

Van 21 tot 30 oktober namen Belgische F-16 piloten op de luchtmachtbasis van Ghedi, in Italië, deel aan Steadfast Noon. Tijdens deze jaarlijks terugkerende oefening trainen piloten op het vervoer van kernwapens, het laden aan de vliegtuigen en houden ze oefenvluchten. Behalve Belgische, namen ook Amerikaanse, Italiaanse, Turkse, Nederlandse, Duitse en Poolse militairen deel.

Vliegtuigliefhebbers spotten de deelnemende toestellen in Ghedi, waaronder deze Belgische F-16: 

In 2012 nog was Kleine Brogel de uitvalsbasis voor de nucleaire oefening. Bomspotters voerden toen de hele week actie. Ze blokkeerden de poort van de basis en gingen bijna dagelijks de basis op om de oefening te verhinderen. Daarnaast legden tientallen mensen klacht neer bij de politie.

Voorbereiding van oorlogsmisdaden

Deze oefening toont aan dat in Europa gestationeerde kernwapens niet alleen relicten uit de Koude Oorlog zijn, maar dat de inzet ervan nog steeds actief wordt voorbereid. Nochtans zien de meeste militairen geen militaire rol meer voor de tactische kernwapens.

Het gebruik van kernwapens en de voorbereiding daarop is in strijd met het internationaal humanitair recht. Het Internationaal Gerechtshof heeft in zijn uitspraak van 8 juli 1996 de fundamentele regels van het oorlogsrecht aangeduid die van toepassing zijn op kernwapens.

Ten eerste moet onderscheid gemaakt worden tussen oorlogsvoerenden en burgers. Bijgevolg mag nooit gebruik gemaakt worden van wapens die niet in staat zijn dat onderscheid te maken. Ten tweede is het verboden onnodig lijden toe te brengen aan oorlogsvoerenden. Wapens die dergelijk onnodig lijden toebrengen mogen dus niet gebruikt worden.

De gevolgen van het inzetten van kernwapens kunnen niet beperkt worden in ruimte en tijd. De kernwapens op Kleine Brogel kunnen nooit ingezet worden zonder deze elementaire regels van het oorlogsrecht te schenden en oorlogsmisdaden te begaan.

De Belgische strafwet stelt ook voorbereidingsdaden strafbaar, zoals in art 136sexies van het Strafwetboek: "het onder zich houden van een voorwerp bestemd voor een dergelijk misdrijf of dat het plegen ervan vergemakkelijkt". De deelname aan Steadfast Noon vormt een actieve voorbereiding op het gebruik van kernwapens en dus op oorlogsmisdaden.

Poolse deelname roept vragen op

Vooral de deelname van Poolse gevechtsvliegtuigen aan de oefening roept vragen op. In Polen liggen immers geen Amerikaanse kernwapens, en de Poolse F-16's zijn niet uitgerust om kernwapens te vervoeren.

Vredesactie kwam de oefening en de deelname van Polen op het spoor en tipte kernwapenexpert Hans Kristensen. Kristensen volgt de Amerikaanse kernwapenpolitiek op de voet en was in januari van dit jaar, op uitnodiging van Vredesactie, nog te gast in het parlement. In een achtergrondartikel probeert hij te achterhalen welke rol Polen in de nucleaire oefening speelt en stelt hij enkele pertinente vragen.

De Poolse deelname is opvallend, omdat de Poolse F-16's die aan de oefening deelnamen, gestationeerd zijn op de luchtmachtbasis van Lask. Op die basis worden op regelmatige basis ook gevechtsvliegtuigen van andere NAVO-lidstaten gestationeerd, waarond Amerikaanse F-16's die 'nuclear capable' zijn (dus voorzien om tactische kernwapens te vervoeren en in te zetten).

Dit zou de eerste keer zijn dat Polen deelneemt aan een oefening op een aanval met kernwapens. Nochtans spelen, voor zover geweten, Poolse gevechtsvliegtuigen geen rol in de nucleaire planning van de NAVO.

Als dat veranderd zou zijn, is dat een ingrijpende verandering in het NAVO-kernwapenbeleid. Sinds 1996 stelt de NAVO immers dat "NATO countries have no intention, no plan, and no reason to deploy nuclear weapons on the territory of new members nor any need to change any aspect of NATO's nuclear posture or nuclear policy – and we do not foresee any future need to do so."

Het is daarom waarschijnlijker dat de Poolse gevechtsvliegtuigen in een ondersteunende rol aan de oefening deelnamen, onder het zogenaamde SNOWCAT-programma (Support of Nuclear Operations with Conventional Air Tactics).

Maar dan nog is de timing van de Poolse deelname aan Steadfast Noon, net op een moment dat de relaties tussen de NAVO en Rusland op een dieptepunt zitten, is minstens 'ongelukkig' te noemen.

Kristensen: "Stel je voor dat Russische gevechtsvliegtuigen oefenvluchten doen voor een nucleaire aanval om Wit-Rusland gerust te stellen. Dat zou de paranoïa in oostelijke NAVO-lidstaten vergroten en de tactische kernwapens in Europa een grotere rol geven. Daar is niemand bij gebaat."

Kristensen meent dat de NAVO uitleg moet geven aan Rusland over de nucleaire oefening en de rol van Polen daarin, om de voedingsbodem voor wantrouwen aan Russische kant weg te nemen.

Bovendien moet de NAVO ervoor zorgen dat de respons op de crisis in Oekraïne en het antwoord op de bezorgdheden van de oostelijke NAVO-landen niet leiden tot militaire moderniseringsprogramma's en tot meer paranoïa in Rusland.

Kernwapens moeten weg

Meer dan 60% van de Belgen wil de kernwapens uit ons land weg. Dat bleek onlangs nog uit een opinieonderzoek van de Universiteit Antwerpen. Niet alleen doen onze politici niets om de kernwapens weg te krijgen, ze laten toe dat de NAVO de inzet van kernwapens actief voorbereid en werken daar zelf aan mee.

Vredesactie laat parlementaire vragen over de betrokkenheid van Belgische piloten bij de nucleaire oefening en hoopt op duidelijke antwoorden van defensieminister Vandeput.

Lees hier het volledige artikel van Hans Kristensen.

Vredesactie DOOR:

Deel dit artikel