Broederlijk Delen lanceert petitie voor bevrijdingstheoloog Jon Sobrino

Brussel, 29 maart 2007 - De aartsbisschop van San Salvador heeft de geëngageerde theoloog en jezuïet Jon Sobrino een publicatie- en leerverbod opgelegd. Hiermee gaf hij opvolging aan een ‘notificatie’ aan het adres van Jon Sobrino, ondertekend door de voorzitter van de Congregatie voor de Geloofsleer in Rome en goedgekeurd door paus Benedictus XVI. Deze notificatie waarschuwt de gelovigen voor foute en gevaarlijke uitspraken in twee boeken van de theoloog. Zijn stellingen zouden niet in overeenstemming zijn met het geloof van de Katholieke Kerk. Zo zou de theoloog onder meer te veel de nadruk leggen op ‘de Kerk van de armen’ en te veel de menselijkheid van Jezus Christus beklemtonen ten nadele van zijn goddelijkheid.

Zonder te willen ingaan op alle theologische kwesties in deze zaak – daar zullen de theologen zich de komende weken en maanden over buigen – betreuren wij vanuit Broederlijk Delen ten zeerste de notificatie vanuit Rome en het leerverbod opgelegd door de plaatselijke bisschop. Wij menen dat zij een slechte zaak zijn voor de hele kerkgemeenschap.

Waarom? De voorkeursoptie voor de armen die de bevrijdingstheologie naar voren schuift op basis van de sociale realiteit, van de levenswijze van Jezus Christus zelf en van de kerkelijke traditie, krijgt door deze notificatie een flinke deuk.

Als kerkverbonden organisatie, die juist de initiatieven van groepen mensen in het Zuiden ter bestrijding van armoede en onrecht ondersteunt, dwingt deze notificatie ons tot een reactie. Velen van de projectpartners die wij in Latijns- en Centraal-Amerika, maar ook in Azië en Afrika ondersteunen, leven namelijk in de situaties van armoede en onrecht die Jon Sobrino beschrijft en in de context waarin hij het geloof in Jezus Christus als bevrijder ter sprake brengt. Velen van onze projectpartners vinden juist in het evangelie de inspiratie én kracht om vanuit Jezus Christus’ optie voor de armsten op hun beurt de bestrijding van armoede en onrecht aan te gaan, soms op risico van hun eigen leven.

In de toelichting bij de notificatie lezen we dat ‘de eerste armoede onder de mensen het feit is van Christus niet te kennen’. Dit klinkt wereldvreemd, zeker voor mensen die door materiële armoede aangetast worden in hun menselijke waardigheid of die met de situatie van deze mensen zelf geconfronteerd worden.

Daarnaast lezen we in de notificatie zelf dat ‘De kerkelijke fundering van de Christologie niet geïdentificeerd mag worden met de ‘Kerk van de armen’, maar dat ze eerder te  vinden is in het apostolisch geloof dat door de Kerk voor alle generaties wordt overgeleverd.’ Wij menen dat het ene het andere niet uitsluit zoals hier gesuggereerd wordt. Roept de uitdrukking ‘Kerk van de armen’ niet juist op wat in de evangelies beschreven staat: Jezus Christus die zich opwerpt als dé verdediger van de armen, van de materieel armen, van al diegenen die aan de rand staan van de maatschappij – kreupelen, Samaritanen, tollenaars,… –  én dit omwille van God zelf? Dit perspectief van onderuit zit in de evangelies zelf ingebakken. Voor de rijken betekent dit een scherpe oproep tot bekering om solidair te zijn met de armsten van deze aarde en zo te bouwen aan een wereld naar Gods droom. Het geloof durven verdiepen vanuit de context van de armsten – de weg van Jon Sobrino - is dus een optie die al in de evangelies zelf vervat zit. Door haar kritiek op de term ‘Kerk van de armen’ ontkracht de notificatie de profetische en evangelische voorkeursoptie voor de armsten, een belangrijke drijfveer voor Broederlijk Delen.

Graag sluiten wij ons dan ook aan bij het standpunt van het Interdiocesaan Pastoraal Beraad van 20 maart 2007 en lanceren zelf een petitie met drie vragen:

  1. Dat de aartsbisschop van San Salvador, Mgr. Fernando Sáenz Lacalle, opvolger van Mgr. Oscar Romero, de disciplinaire maatregelen tegen Jon Sobrino intrekt.
  2. Dat de KULeuven – de universiteit die Jon Sobrino in 1985 een edoctoraat gaf – de verdediging van Sobrino opneemt, de notificatie met de nodige kritische zin analyseert en dat zij haar bevindingen aan de ‘Congregatie voor de Geloofsleer’ meedeelt.
  3. Dat alle parochies in deze vastentijd, een periode van extra solidariteit met de mensen in het Zuiden, de gelovigen oproepen om zich te bezinnen over de evangelische voorkeursoptie voor de armen. De beroemde tekst van het Magnificat kan hierbij inspirerend werken: ‘Hij (God) heeft de kracht van zijn arm getoond, wie zich verheven waanden, uiteengeslagen. Machthebbers heeft hij van hun troon gehaald, nietigen gaf hij een hoge plaats. Hongerigen overlaadde hij met het beste, rijken heeft hij met lege handen weggestuurd. (…)’ (Lucas 1, 51-53).
    Deze petitie zal begin mei, net voor de 5de CELAM-conferentie in Aparecida-Brazilië, bezorgd worden aan de aartsbisschop, de KULeuven en de Congregatie voor de Geloofsleer in Rome.

Als steunbetuiging kan deze driedelige petitie op onze website elektronisch ondertekend worden.

Dit standpunt werd reeds ondertekend door het Netwerk Rechtvaardigheid en Vrede. Het Netwerk Rechtvaardigheid & Vrede vzw verenigt acht katholieke solidariteitsorganisaties werkzaam in Vlaanderen en Brussel: Broederlijk Delen, Caritas Gemeenschapsdienst, Caritas Hulpbetoon, Caritas International, Kerkwerk Multicultureel Samenleven, Missio, Pax Christi Vlaanderen, Welzijnszorg; tevens is er samenwerking met Diocesane Commissies Rechtvaardigheid & Vrede in Antwerpen, Brussel en Gent. Meer info over het netwerk: www.rechtvaardigheidenvrede.be 

Broederlijk Delen DOOR:

Deel dit artikel