150.000 reacties op consultatie EU-investeringsbeleid. 97% zegt nee. En nu?

cecilia malstrom watnu

[Cecilia Malmström, Europees Commissaris voor handel. 150 000 overwegend negatieve reacties. Wat nu?]

In het voorjaar van 2014 organiseerde de Europese Commissie een consultatie over de opname investeerder-staat geschillenregeling in het handelsakkoord met de Verenigde Staten.

Dat leverde een recordaantal van bijna 150.000 inzendingen op. De meeste erg negatief. Maar de Commissie schuift deze inzendingen opzij en wil verder overleg. Ondertussen blijven de onderhandelingen over het ISDS-luik opgeschort.

Zes maanden later na de consultatie stelde de Europese Commissie haar analyse voor van de 149.399 inzendingen. 97% van de reacties waren kort, krachtig en afwijzend. Maar omdat er geen eenduidige conclusie te trekken is uit de overige inzendingen én omdat er bij een aantal lidstaten ook ernstige twijfels rijzen, komen er bijkomende consultaties. Ondertussen blijven de onderhandelingen geschorst.

ISDS, een aanslag op de democratie

De investeerder-staat geschillenregeling of kortweg ISDS laat buitenlandse investeerders toe om staten voor internationale arbitragecolleges te dagen en schadevergoeding te eisen als ze vinden dat een overheidsmaatregel hun belangen schaadt.

Investeerders maken meer en meer gebruik van vergelijkbare regelingen in bestaande investeringsakkoorden om sociale en milieumaatregelen aan te vallen. Zoals de nucleaire uitstap in Duitsland of de ban op schaliegasontginning in Canada.

Ngo's, vakbonden en tal van academici zien ISDS daarom als een instrument dat eenzijdig de belangen van buitenlandse investeerders dient en de democratie uitholt. Toch meent de Commissie dat ze goede voorstellen heeft om ISDS evenwichtiger te maken en op te nemen in al haar handelsakkoorden, ook dit met de Verenigde Staten.

Protest leidt tot schorsing en consultatie

Tegen het voornemen van de Commissie rees zwaar protest. De tegenkanting was dermate groot dat de Commissie zich een jaar geleden genoodzaakt zag om de onderhandelingen met de Verenigde Staten over dit luik op te schorten en een uitgebreide online consultatie te starten.

Dat leverde massaal veel reacties op: een recordaantal van bijna 150.000 inzendingen. De meeste erg afwijzend. Maar de Commissie kreeg ook enkele honderden antwoorden van grote bedrijven, bedrijfsverenigingen en van de arbitragecolleges zelf. Die vinden op hun beurt dat de Commissie ISDS te veel wil afzwakken.

145.000 inzendingen aan de kant geschoven

Omdat de consultatie enkel vroeg hoe ISDS moest opgenomen worden in TTIP en niet of die opname wel wenselijk was hadden een aantal coalities van vakbonden en NGO’s apps ontwikkeld om vanaf hun websites de consultatie te bestoken met semi-automatische  antwoorden. Dat leverde op korte tijd 145.000 negatieve reacties. Daarmee werd de consulatie een PR-flop van formaat voor de Europese Commissie.  

In haar rapport schuift de Commissie deze 145.000 inzendingen opzij:  70.000  inzendingen waren identiek, 75.000 grotendeels identiek; een groot deel zette zich af tegen TTIP als dusdanig en de rest verzette zich tegen de opname van ISDS  in TTIP en dat was niet de vraag.

Bijkomende consultaties

De  andere, meer uitgebreide inzendingen nemen tegengestelde standpunten in zodat een eenduidige conclusie niet mogelijk is. 

Toch ziet de Commissie mogelijkheid tot verdere verbetering van haar voorstellen op vier domeinen: de bescherming van het recht van overheden om regelgeving uit te vaardigen; het toezicht op  en het functioneren van arbitragecolleges; de verhouding tussen de arbitragecolleges en de binnenlandse rechtspraak; en de mogelijkheid beroep aan te tekenen tegen uitspraken van arbitragecolleges.

Over de deze vier domeinen wil de Commissie verder overleg plegen met het Europese parlement, de lidstaten en de niet-gouvernementele actoren.  Ondertussen blijven de onderhandelingen met de VS over het investeringshoofdstuk opgeschort.

Lidstaten aan boord houden

Het lijkt erop dat de Commissie haar overleg vooral toespits op de lidstaten. Een aantal daarvan hebben meerder keren aangeven dat voor hen ISDS in TTIP niet hoeft. Vooral landen met socialisten in de regering, zoals Frankrijk, Duitsland en Oostenrijk zijn erg sceptisch. De Commissie hoopt hen met toegevingen op de vier genoemde terreinen aan boord te houden.

11.11.11 blijft bij haar standpunt dat buitenlandse investeerders hoe dan ook niet het recht mogen hebben om wettelijke en grondwettelijke algemene beleidsmaatregelen aan te vallen via internationale arbitragecolleges. Net zoals alle burgers en binnenlandse investeerders dienen zij zich te houden aan de binnenlandse regelgeving en rechtspraak.

Marc Maes, 11.11.11 beleidsmedewerker handelsbeleid

 

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels