Crisis in Bolivia

La Paz, maandag 30 mei 2005 - Zoals jullie allicht weten, is Bolivia opnieuw in de greep van een diepe sociale en politieke crisis. Vorige week wou een deel van het leger een staatsgreep plegen. De twee kolonels zijn vandaag ontslagen. Dit incident toont aan dat extreem-rechts aanwezig is en dat zij het huidige "democratische" systeem willen destabiliseren.
 

Vorige week bereikten grote boerenbetogingen de stad El Alto, en na enkele dagen rust marcheerde de menigte richting centrum van de stad. Met deze mars bevestigen enkele sectoren (CONAMAQ, koepel van de inheemse Aymara en Quechua-bewegingen) hun wil om het parlement in te nemen. Voor de sociale beweging staat het parlement symbool voor de politieke partijen en de oligarchie die het land domineren op een corrupte manier en schade toebrengen door de natuurlijke rijkdommen over te dragen aan de transnationale bedrijven.

Leerkrachten staken en vele openbare scholen zijn gesloten. De mijnwerkers blokkeren de wegen en betogen in La Paz. De stad El Alto is volledig geparalyseerd. De transportsector overweegt om in staking te gaan. Het vervoer van de hoofdstad La Paz naar eender welke hoek van het land is volledig onderbroken, zelfs in het vroege ochtenduur. In het departement Tarija kondigen de boeren blokkades aan vanaf woensdag en in Llallagua betogen de gemeenschappen vandaag voor een grondwetvernieuwende vergadering, net als in overige landsdelen trouwens.

Wat zijn de eisen, de politieke machten in het spel, de agenda?

Zoals onze partner CEDIB in zijn nieuwsbrief van vandaag uitlegt (zie www.cedib.org), zijn er 3 posities binnen de sociale bewegingen:

-- 1. nationalisatie van de ontginning van de fossiele brandstoffen of eenvoudigweg de annulering van de bestaande wetten.
-- 2. herziening van de wet op de fossiele brandstoffen om minstens 50% vergoeding te bekomen van de transnationale bedrijven (de MAS-partij).
-- 3. ontslag van de president en verwerping van het referendum voor regionale autonomie (een minderheid, vooral de leiding van de vakbondsfederatie COB)

De slogan van allen is: "Asamblea Constituyente" (Grondwetvernieuwende Vergadering)

Naast deze eisen komen er nog verschillende andere, vanuit Oost-Bolivia rond regionale autonomie (Tarija en Santa Cruz) waardoor de nadruk nog meer komt te liggen op de “dramatische impasse” tussen de belangen van Oost-Bolivia (en van de transnationale bedrijven) en West-Bolivia (en van de sociale en inheemse bewegingen).

Morgen, dinsdag 31 mei, is er een parlementszitting samen met de Nationale Boerenvakbond CSUTCB ("Central Sindical Campesina Nacional") waarvan veel verwacht wordt. Bolivia evolueert ongetwijfeld verder in dit proces van radicale veranderingen, met een praktijk van permanente directe democratie en voor het eerst verzet tegen het systeem vanuit het parlement en vanuit de praktijk van representatieve democratie.

Maar zoals in elk veranderingsproces weet men niet in welke richting het zal evolueren, rekening houdend met de jaren van manipulatie die diepe littekens achterlieten bij de bevolking, de corruptie van de traditionele politieke partijen, de sociale bewegingen die onderling verdeeld zijn over meer dan één kwestie, de complexiteit van de politieke agenda’s en het gebrek aan ervaring met overleg in het land. Zelf vind ik het positief dat de formele democratie gerespecteerd blijft. Ik denk dat dit een hele prestatie is, gezien de belangen die op het spel staan.

Reeds verscheidene weken waarschuwen CEDIB en CENDA ons voor een bindend referendum betreffende de autonomie, dat alle bestaansrecht aan de grondwetgevende vergadering zou ontnemen.

Vanuit verschillende sectoren wordt aan de Kerk gevraagd om in dialoog te treden als verdediger van het volk en de mensenrechten.

Te midden van dit alles gaat het dagelijkse leven voort, werkagenda’s worden opgesteld en geannuleerd. Meer dan ooit wordt het leven van dag tot dag geleefd, deze week kunnen weinig activiteiten echt vastgelegd worden. Maar voor diegenen die niet in El Alto wonen, gaat het leven door met een vreemde normaliteit. Op dit moment is in de stad alles te verkrijgen, alleen de prijzen zijn hoger dan anders. In El Alto lopen de vrouwen meer dan ooit om het overleven van hun gezin te verzekeren.

(Brigitte Willame is het Broederlijk Delen-steunpunt in Bolivia)

Deel dit artikel