De NAVO creëert meer problemen dan ze oplost.

De NAVO staat aan de vooravond van een fundamentele hertekening, op de top in Boekarest, van 2 tot 4 april. Vredesactie roept op tot debat. Hebben wij de NAVO nog wel nodig?


De NAVO-top in Vilnius en de Veiligheidsconferentie in München maakten de NAVO even zichtbaar. Ook in eigen land, waar minister De Crem vier F-16's voor Afghanistan meekreeg om zijn transatlantische geloofsbelijdenis te gaan doen. Afghanistan zorgde voor enig debat, maar verder blijft het in België zeer stil over de andere punten op de NAVO-agenda. Dit terwijl de NAVO aan de vooravond van een fundamentele hertekening staat op de top in Boekarest. Vredesactie roept op tot debat! Hebben wij de NAVO nog wel nodig?

De Amerikaanse minister van defensie Robert Gates stelt dat tweespalt over Afghanistan de NAVO in gevaar brengt. De vraag is wat het gevaarlijkst is, die tweespalt of braaf meedoen in de NAVO. Die tweespalt is naast Afghanistan ook op andere terreinen zichtbaar, zoals missile defense en de kernwapenstrategie. Het is juist het gebrek aan durf om die tweespalt zichtbaar te maken die ervoor zorgt dat we uiteindelijk gedwongen worden om in een Amerikaanse oorlogspolitiek mee te stappen.

Redenen voor een tweespalt zijn er genoeg: Afghanistan

In Afghanistan stappen we mee in een militaire interventie die op hetzelfde doodlopende spoor is beland als de oorlog in Irak. En wel om dezelfde reden, het geloof in de eigen militaire superioriteit gaf de illusie dat staten afgebroken en herbouwd kunnen worden zoals huizen. Bij traditionele peacekeeping-opdrachten, bv toezien op de naleving van een vredesakkoord of een wapenstilstand, vormt de toestemming van de partijen in het conflict een essentieel onderdeel en gaat daarom een politiek vredesproces vooraf. Nu is dit 'peace enforcement' of het militair afdwingen van vrede geworden. Van enig vredesproces hoeft daarbij geen sprake te zijn. Deze evolutie is gebaseerd op de overtuiging dat met onze militaire superioriteit van buitenaf een oplossing opgelegd kan worden, waarbinnen dan aan wederopbouw gedaan kan worden. Het komt neer op het negeren van het onderliggende politieke conflict en het diaboliseren van de partijen die niet in het gewenste plaatje passen.

In praktijk komt dit neer op een counter-insurgency operatie. Resultaat is echter een militaire patstelling zonder dat een politieke oplossing dichterbij komt. Zo ook in Afghanistan. De NAVO kan enkel de Taliban van de macht houden zonder ze te kunnen verslagen. De humanitaire retoriek kan moeilijk verbergen dat de militaire oplossing geen uitweg biedt. De NAVO wil geen gezichtsverlies lijden en gaat voort op het oorlogspad. En België dus ook.

Missile Defense

Dat missile defense het strategisch evenwicht tussen de kernwapenstaten verstoort en zo aanleiding tot een nieuwe wapenwedloop kan geven, is al lang geweten en was in Europa gemeengoed. Onder druk van de VS gaat Europa nu mee in het plaatsen van een missile defense-systeem, ondanks het feit dat dit de relatie met Rusland onnodig onder druk zet. De discussie gaat enkel nog over demanier waarop het NAVO-systeem met het Amerikaanse geïntegreerd moet worden. Noch de vorige, noch de huidige regering was voorstander van zo'n systeem. Maar wat heeft defensieminister De Crem in Vilnius gezegd? Wat zal een Belgische regeringsleider, wie het ook weze, in Boekarest zeggen? In het Belgisch parlement is hier nog geen debat over gevoerd.

Nucleaire ontwapening

Momenteel is het vooral Duitsland dat durft in te gaan tegen de VS. Opvallend in München was dat de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Steinmeier een ander geluid liet horen dan zijn collega's. Hij zette nucleaire ontwapening op de NAVO-agenda: "Disarmament and arms control therefore belong right at the top of a new transatlantic agenda". Hij wees erop dat om proliferatie van kernwapens tegen te gaan de kernwapenstaten terug het initiatief voor verdere nucleaire ontwapening moeten nemen. Enkel zo kan op geloofwaardige wijze aan andere landen het recht ontzegd worden om zelf kernwapens te ontwikkelen. "Our credibility is at stake! We need to ask ourselves whether the deal made by Eisenhower and the other founding fathers of the NPT is still valid, namely, that the non-nuclear-weapon states refrain from developing such weapons in return for a clear commitment from the countries with nuclear weapons to seriously pursue the path of nuclear disarmament."

Steinmeier heeft met zijn Noorse collega Store het initiatief genomen om nucleaire ontwapening terug op de officiële NAVO-agenda te zetten. Een uitgelezen kans voor de Belgische regering om de parlementaire resoluties uit 2005 over kernwapens in praktijk te brengen. Helaas, onze minister van buitenlandse zaken geeft geen kik. Tot nu toe is er in het Belgisch parlement hierover geen debat. Hopelijk komt daar woensdag in de Kamercommissie Buitenlandse Zaken verandering in.

NATO GAME OVER

Stilzwijgen over de NAVO leidt tot nieuwe wapenwedlopen met Rusland en het Midden-Oosten: door onze kernwapen-politiek waarmee we het Non-Proliferatieverdrag ondermijnen, door in te stemmen met missile defense-installaties waarmee we de relatie met Rusland ondergraven, door militaire interventies in Afghanistan en elders.

Is België nog wel gediend met zulk een lidmaatschap? Vredesactie roept op tot een debat ten gronde! De NAVO creeert meer problemen dan ze oplost. Onder het motto NATO GAME OVER zullen op 22 maart, aan de vooravond van de NAVO-top in Boekarest, vredesactivisten uit heel Europa actie voeren aan het NAVO-hoofdkwartier in Evere.

Meer op www.vredesactie.be

Deel dit artikel