De Syrische revolutie draait uit op een nachtmerrie

Deze opinie verscheen in De Morgen op 22/01/2013


Syria refugees cc FreedomHouseDoor complexe visumprocedures te vereenvoudigen en humanitaire visa te verlenen, kan Europa veel Syrische mensenlevens redden. Dat stellen Els Keytsman (directeur Vluchtelingenwerk Vlaanderen), Karen Moeskops (directeur Amnesty International Vlaanderen), Lieve Herijgers (directeur Broederlijk Delen) en Annemarie Gielen (algemeen secretaris Pax Christi Vlaanderen).




De Syrische revolutie draait uit op een nachtmerrie. Van meet af aan onderdrukte het regime vreedzame protesten met brutaal geweld. Het ontvoerde duizenden activisten en bombardeert hele wijken. Burgers zijn het grootste slachtoffer van gevechten tussen rebellen en leger.

Binnen Syrië zijn twee miljoen mensen op de vlucht. Nog eens een half miljoen Syriërs vluchtte naar de buurlanden. In december en januari alleen 80.000 mensen. Dat zijn er vier keer zo veel als naar heel de Europese Unie de laatste twee jaar. Europa ligt gewoon verder van Syrië dan pakweg Libanon? Of schuilt er meer achter dit onevenwicht?

 

 

Amin

Amin deserteert uit het Syrische leger en ontvlucht de veiligheidsdienst. In Europa hoopt hij veiligheid te vinden. Via Turkije bereikt hij de grens met Griekenland. Daar sluiten Griekse grensbewakers hem op in een detentiekamp. Ze weigeren hem toegang tot asiel. Iyad ontvlucht bombardementen op zijn stad. Hij komt in onmenselijke omstandigheden terecht in een Turks vluchtelingenkamp. In een poging familie in Europa te bereiken, strandt hij in Griekenland. Daar blijft hij maanden opgesloten. Andere Syriërs zwemmen naar de Griekse kusten nadat smokkelaars hen overboord gooiden. Nog anderen verdrinken.

Ze overleven bombardementen in Syrië, maar sterven onderweg naar Europa. Europa verzwakt het Syrische leger met sancties, maar sluit deserterende soldaten op in plaats van hen gastvrij te ontvangen. Als Europa bezorgd is om het lot van Syrische burgers, waarom ondergaan zij aan onze grenzen dan dit lot?

 

Aanschuiven aan de muur

Terwijl Syriës buurlanden worden overspoeld kwamen in Griekenland sinds maart 2011 zo'n 10.000 Syriërs toe. Slechts zes hebben een beschermingsstatuut ontvangen. In andere lidstaten krijgen de meeste Syriërs wel bescherming. Ons land erkende 93 procent van de 1.300 Syriërs die sinds 2011 toekwamen, maar applaudisseert als Griekenland de poorten van Europa sluit. "Griekenland is de grote toegangspoort voor migranten naar West-Europa. Wij kunnen hier dweilen zoveel we willen, als ze daar de kraan openhouden heeft dat geen zin", stelde staatssecretaris De Block vorig jaar na haar bezoek aan het land. In de media toonde ze zich toch bezorgd: ze vroeg zich, wat naïef, af of de Syrische vluchtelingen dan moeten aanschuiven aan de muur die Griekenland aan zijn grens met Turkije optrekt.

Elke week krijgt Vluchtelingenwerk vragen van Syriërs in België. Hun familie in Syrië is in gevaar of kan de moeilijke omstandigheden van de vluchtelingenkampen niet aan. Ze zoeken legale wegen om hen te laten overkomen. Dat is voor alle vluchtelingen een haast onmogelijke opdracht. Waarom? Eenvoudig: onze grenzen zijn dicht. En dat terwijl Jordanië, Libanon en Turkije noodgedwongen hun grenzen openden.

 

 

Geen humanitair visum

Toch hebben politici hun mond vol van solidariteit. In totaal maakte de Europese Unie 400 miljoen euro vrij voor Syrische vluchtelingen. "Met 9 miljoen euro steunt België het Syrische volk en de buurlanden, die meer dan 500.000 vluchtelingen opvangen", zegt minister van Buitenlandse Zaken Reynders. Europees Commissaris Malmström wil "meer steun bieden aan de regio en in Europa meer Syriërs ontvangen die bescherming nodig hebben".

Waar wacht ze op? De situatie is uiterst dringend en de VN kreeg slechts 25 procent van hun oproep voor de meeste urgente noden gefinancierd. Duizenden Syriërs kunnen omkomen van ontbering. En de meest kwetsbare slachtoffers van het conflict moet Europa snel uitnodigen via resettlement, om bij ons een veilig onderkomen te vinden.

België biedt humanitaire steun, maar nam geen maatregelen om sneller visa te verlenen aan familieleden van Syriërs die al in België zijn. Visumprocedures voor gezinshereniging blijven ook voor hen bureaucratisch, lang en duur, ook al is dat onmogelijk als ze halsoverkop moeten vluchten. Sommige familieleden, volwassen kinderen en ouders bijvoorbeeld, komen niet eens in aanmerking. Ook het zogenaamde 'humanitair visum' kan volgens de Dienst Vreemdelingenzaken niet verleend worden om hier asiel te komen vragen.

 

 

Europees niveau

Zijn er dan andere legale manieren om veilig naar België te komen voor bescherming? Wij moeten deze Syriërs en andere vluchtelingen een hard antwoord bieden: neen. Het is pijnlijk hen in de handen van smokkelaars gevaarlijke routes te laten ondernemen. Ook UNHCR, de VN-vluchtelingenorganisatie, riep Europa op dat te voorkomen. Daarom: red mensenlevens, verleen makkelijker toegang tot Europa door complexe visumprocedures te vereenvoudigen en humanitaire visa te verlenen.

Voorlopig zien we geen verandering in het beleid. Dat moet immers op Europees niveau worden besproken en van een gecoördineerde Europese aanpak is na twee jaar nog steeds geen sprake. Laat dit een kans zijn voor de EU om de Nobelprijs voor de Vrede waar te maken en ervoor te zorgen dat alle Syriërs die het geweld ontvluchten beschermd worden. Tegen de Belgische regering zeggen we: bied nu al meer steun aan gevluchte Syriërs in de regio, maar laat dat geen substituut zijn voor bescherming aan Syriërs hier bij ons.


Auteurs:
  Els Keytsman (directeur Vluchtelingenwerk Vlaanderen), Karen Moeskops (directeur Amnesty International Vlaanderen), Lieve Herijgers (directeur Broederlijk Delen) en Annemarie Gielen (algemeen secretaris Pax Christi Vlaanderen).


[Foto: Creative Commons FreedomHouse.org]

Deel dit artikel