Internationale bankwereld aan ontmijning toe

<i>Van 29 november tot 3 december  gaat in Naïrobi de eerste Toetsingsconferentie van het Verdrag van Ottawa door. Op 3 december is dit internationaal verdrag voor een ban op antipersoonsmijnen immers 7 jaar oud. België heeft daar heel wat te vertellen. Onder druk van de campagne ‘Mijn Geld. Goed Geweten?’  kwam er dit jaar een wet die Belgische investeringen in antipersoonsmijnen verbood. België zou op internationaal niveau moeten pleiten voor dergelijke wetgeving. Maar weet onze ministeriële afvaardiging naar Naïrobi dat wel?</i>

Sinds 1975 hebben landmijnen één miljoen slachtoffers gemaakt. Meestal onschuldige burgers. De slachtoffers van landmijnen die overleven blijven achter met zware verminkingen. Landmine Monitor schat op dit moment wereldwijd het aantal nog levende slachtoffers op 300.000 à 400.000. Veel te weinig financiële middelen gaan op dit moment naar slachtofferhulp. 
België heeft in het verleden een voortrekkersrol gespeeld in de strijd tegen antipersoonsmijnen. Zo was België het eerste land ter wereld dat een verbodsreglementering op antipersoonsmijnen had en één van de eerste ondertekenaars van het Ottawa-verdrag. In Naïrobi moet België dringend haar politiek engagement in deze materie vernieuwen en verhogen. België moet zich actief inspannen voor de universalisatie, de toepassing en het respecteren van het Ottawa-verdrag. Gezien haar rijkdom aan ervaring in deze materie, kan België een leidersrol op zich nemen en in Naïrobi mee pleiten voor een sterk en concreet actieplan.
Maar er is meer!

<b>Banken en antipersoonsmijnen</b>
Een onderzoek van Netwerk Vlaanderen over de links tussen de Belgische grootbanken en de wapenindustrie (april 2004) toonde onder meer aan dat AXA, Fortis, Dexia, ING en KBC betrokken zijn bij de financiering van producenten van controversiële wapensystemen. Niet alleen investeringen in kernwapens, clusterbommen en uraniumwapens, maar ook in landmijnen kwamen aan het licht. Meerbepaald de investeringen van deze banken in Singapore Technologies Engineering, een producent van antipersoonsmijnen, zorgden voor heel wat commotie.
Het verdrag van Ottawa verbiedt iedere vorm van ondersteuning van de landmijnenindustrie. Dat verdrag is ondertussen reeds door 143 landen, waaronder België, ondertekend. Nu de Verenigde Staten terugkomt op haar intentie Ottawa te ondertekenen en werk wil maken van de productie van modernere antipersoonsmijnen, zijn investeringen in deze mijnen meer dan ooit weer aan de orde. Een aantal grote Amerikaanse defensiemultinationals zoals Lockheed Martin, Raytheon en ATK, hebben immers steeds geweigerd een toekomstige betrokkenheid in antipersoonsmijnen uit te sluiten. Ook deze bedrijven zijn ruim vertegenwoordigd in de portefeuilles van onze banken.


<b>België wil investeringen in landmijnen stopzetten</b>
Aangespoord door het onderzoek van Netwerk Vlaanderen en door de campagne ‘Mijn geld. Goed Geweten?’ heeft het Belgische Parlement in 2004  een verbod tot investeringen in de landmijnenindustrie goedgekeurd. De indiener van het wetsvoorstel, Philippe Mahoux (PS), vond het onaanvaardbaar dat er in België fondsen worden aangeboden die beleggen in producenten van antipersoonsmijnen.

Toch vertoont deze nieuwe Belgische wetgeving nog grote hiaten. Het goedgekeurde verbod geldt niet voor de indexfondsen, verzekeringsfondsen, pensioenfondsen, of gewone kredieten door banken. Nochtans maakt het voor een slachtoffer van een landmijn niet uit of die mijn gefinancierd is door een gewoon beleggingsfonds of via een krediet bij een bank.
Een nieuw wetsvoorstel van Mahoux wil dit verbod dan ook uitbreiden naar alle financiële producten. Alle vormen van financiering van de landmijnenindustrie zouden dan bij wet verboden zijn. Het parlement zou dit voorstel zo snel mogelijk moeten behandelen en goedkeuren.

<b>Huiswerk voor De Gucht</b>
Het droogleggen van de financiering van antipersoonsmijnen vraagt natuurlijk ook om internationale maatregelen. De toetsingsconferentie van het Ottawa-verdrag is het ideale moment voor België om deze recente wetgevende initiatieven internationale weerklank te geven. België neemt met deze aanpak van de financiering van illegale wapens immers een toe te juichen voortrekkersrol waar. Wij vragen Minister van Buitenlandse Zaken, Karel de Gucht (VLD), en de Staatssecretaris voor Europese Zaken, Didier Donfut (PS) dan ook deze Belgische wetgevende initiatieven volgende week in Naïrobi sterk in de verf te zetten. Zij zouden er ook voor moeten ijveren dat deze wetgeving de volgende jaren ingevoerd wordt bij alle ondertekenaars van het Ottawa-verdrag.
Wil je immers de productie van antipersoonsmijnen de wereld uit helpen, volstaat het niet enkel de productie en het gebruik van deze tuigen in je land te verbieden. Je moet er ook voor zorgen dat ondertussen je banken geen geld toestoppen aan buitenlandse wapenproducenten, die daarmee rustig verder mijnen produceren. Daarvoor je ogen dichthouden is een verregaande vorm van struisvogelpolitiek. En ook struisvogels kunnen op een landmijn lopen!


Inez Louwagie & Christophe Scheire (Netwerk Vlaanderen)
David Heller (Voor Moeder Aarde)
Michaël Crols (Forum voor Vredesactie)
Georges Spriet (Vrede)
Stan Brabant (Handicap International)

Informatie over de Toetsingsconferentie in Naïrobi: <a href= "http://www.handicapinternational.be"> www.handicapinternational.be </a>

Dit opiniestuk is in verkorte versie verschenen in De Standaard van 26 november 2004
 

Deel dit artikel