Kameroense benzinefietsers: ondernemers van het jaar!

Nog maar enkele dagen ben ik terug van een dienstreis in Kameroen als er weer zo’n verschrikkelijke brand is bij het aftappen van een pijpleiding vlakbij Lagos in Nigeria. Mijn gedachten gaan naar de slachtoffers. En dan onwillekeurig naar de benzinefietsers in het Extreme Noorden, de noordelijkste provincie van Kameroen, gewrongen tussen Nigeria en Tchaad.  Het is een tragische brand met ruim 300 slachtoffers: doden en gewonden, brandwonden … Je kan misschien beter dood zijn als zoiets je overkomt in een land waar een goede verzorging enkel voor een topklasse is weggelegd. “Een illegale aftap door bandieten”,  zegt men. De mensen uit de armste wijken komen er op af om hun bidonneke mee te pikken … een vonkje en een vuurzee. Nee, het is niet de eerste keer, het is zelfs niet de eerste keer dit jaar.

Zoiets zet je wel aan het denken over ons begrippenkader. Shell of een andere petroleumreus is wel legaal bezig in Nigeria. Ze hebben een overeenkomst met de overheid om concessies te exploiteren. Ze hebben misschien zelfs een aantal sociale projecten lopen voor de lokale bevolking om goodwill voor hun uitbating  te winnen. Wellicht smeren ze de rekeningen van de machthebbers op diverse niveaus, want zonder de juiste stempels en handtekeningen is er geen prospectie, zijn er geen boringen. Toch maken zij duizeligmakende winsten!?


“Petroleumboringen zijn steeds vervuilend, je kan alleen maar olie oppompen door troep en smurrie te maken en de omgeving te verloederen,” legde ons Maria nog uit tijdens Vice Versa in maart 2006.  Haar seminarie ging over de ontginning van lokale natuurlijke rijkdommen. Zij werkt voor Acción Ecológica in Ecuador. “Op ecologische wijze aardolie oppompen bestaat gewoon niet,” zegt ze, “er zijn altijd lekken en incidenten, smurrie en vervuiling, die ook meestal niet wordt opgeruimd. En dit tast het leven aan in wijken, gemeenschappen en dorpen.”


Dat een verarmde bevolking, voor wie misschien alleen nog vervuild drinkwater overblijft  en een vergiftigde leefomgeving, wel eens rechtstreeks van de leiding probeert te tappen, kan ik best begrijpen. Die aftap zal wel niet altijd gebeuren door hen die het meest in nood zijn. Je moet meer hebben dan een nagel en een hamer om een gat te slaan. Soms zit er zelfs grof geldgewin achter. De lokale autoriteiten zijn duidelijk niet voorbereid op dergelijke inferno’s. Maar wie wel? Een brand met 300 veraste mensen en honderden zwaar verbranden. Zetten de nationale autoriteiten hun handtekening echt in eer en geweten onder de contracten? Weten zij wat er kan gebeuren? Handelen zij in het nationaal belang? Denken zij aan de belangen van de mensen  in de boorregio’s? Zijn ze daar wel al eens met de mensen gaan praten?


Maar ik kom terug op mijn Kameroense benzinefietsers …  zij zitten ook in de benzinebranche. Langs de grote geasfalteerde assen in het Extreme Noorden kom je ze met de regelmaat van de klok tegen. Jonge mannen met stevige kuiten en dito Chinese fietsen . Op die fietsen worden 4 bidons met  20 liter benzine uit het buurland Nigeria vastgesjord. Aan de pomp daar is benzine stukken goedkoper dan in Kameroen. Maar misschien tanken ze ook wel eens aan een illegale tap om eens écht te verdienen. Honderden kilometers rijden ze vaak, in groepjes van drie, vier of vijf personen. Soms zie je wel eens iemand alleen rijden  omdat hij pech had onderweg en de andere zich niet kunnen permitteren op hem te wachten. De invoer en het vervoer zijn illegaal, toch rijden ze zó zichtbaar langs die grote wegen. Met die vracht moeten ze ook wel de goede wegen gebruiken. Om de haverklap worden ze door politie tegen gehouden. Ze zijn een makkelijke prooi, wat ze die mannen toeschuiven is in de kosten inbegrepen. Met een groepje kan je de ‘taxatie’ nog wat onderhandelen en de uitkomst verdelen, als je alleen bent kost het je altijd een pak meer. Pech betaal je dus dubbel en dik. En op het einde van de lange, zware rit blijft er misschien 5.000 FCFA over (€ 7,5). Hiervoor waren ze enkele dagen en nachten onderweg en namen vele risico’s.


In Maroua, de hoofdstad van het Extreme Noorden, staan de stalletjes met flessen benzine langs de straten. De lege waterflessen worden hiervoor  gretig hergebruikt.. Alle verkopers zijn ze bevoorraad door de benzinefietsers.


Hun klanten zijn vooral de gele taxibromfietsen. Voor 100 FCFA, (€ 0.15) brengen ze je achterop de hele stad door. Ook die brommers zijn alweer meestal van Chinese makelij. En zo floreert de informele economie van Nigeriaanse benzine in Kameroen. Grote ondernemerszin, vindingrijkheid en risicovolle tochten om in het leven toch een beetje vooruit te komen. En ja, ook in deze branche kan je groeien… af en toe kom je al eens een benzinebromfietser tegen. Hij vervoert 6 bidons van 20 liter. Hoeveel hij overhoudt heb ik niet kunnen achterhalen, lmaar voor mij zijn de Kameroense benzinefietsers de ondernemers van het jaar!

Rhoddy Petit - regioverantwoordelijke Kameroen, Broederlijk Delen

 

Broederlijk Delen DOOR:

Deel dit artikel