Kernwapens op Europese bodem gericht op doelwitten in het Midden-Oosten

Uit een onlangs vrijgegeven document van het Amerikaanse Strategic Command blijkt dat de VS de rol van hun kernwapens verruimd hebben. Deze zijn niet enkel meer tegen kernwapenstaten gericht, maar ook tegen andere landen die mogelijk massavernietigingswapens ontwikkelen zoals Iran. Concreet houdt dit in dat de VS lijsten met doelwitten in o.m. Iran opstelt waartegen kernwapens ingezet kunnen worden in geval van conflict.

Dit heeft ook gevolgen voor de Amerikaanse kernwapens op Europese bodem, die daarmee een militaire rol in het Midden-Oosten krijgen.


Een ruimere rol voor kernwapens

Dat de VS kernwapens een ruimere rol toebedeelde na de Koude Oorlog dan tijdens werd al langer vermoed, maar door de VS steeds betwist. Gesteld werd dat de mogelijkheid voorzien was om snel tot een planning te komen als dit nodig was, maar "there were no immediate plans on the shelf for target packages to give to bombers or missile crews", aldus een voormalige Pentagon-medewerker in de Washington Post in 2002. Dit als reactie op uitgelekte fragmenten van het Nuclear Posture Review van 2001, een document waarin de krachtlijnen worden geschetst van het Amerikaanse kernwapenbeleid. Hierin werd verwezen naar Noord-Korea, Irak, Iran, Syrië en Libië.

Uit het nu vrijgegeven document door Stratcom, het Amerkaanse kernwapencommando, blijkt dat dit niet enkel om een risico-analyse ging maar wel degelijk de aanzet was tot verdergaande planning. Het huidige document, slides die de wijzigingen aan het nucleaire Operations Plan of OPLAN beschrijven, heeft een onderdeel 'Planning for regional states', waarbij de betrokken landen uitgewist zijn maar het geheel wel begeleid wordt met suggestieve foto's van o.m. een Noord-Koreaanse raket en een site in Libië en er wordt melding gemaakt van een Target base voor Regional States. Voor een uitgebreidere analyse, zie het artikel van Hans Kristensen, onderzoeker gespecialiseerd in de Amerikaanse kernwapenpolitiek.

De inzet van kernwapens tegen niet-kernwapenstaten is een inbreuk op het internationaal recht, en meer specifiek op de beloften die de kernwapenstaten hebben gemaakt bij verschillende verdragen op kernwapenvrije zones en bij de verlenging van het Non-Proliferatieverdrag in 1995. En ook de planning daartoe kan als een inbreuk op het VN-Handvest bestempeld worden.

Implicaties voor de Amerikaanse kernwapens in Europa

Momenteel liggen er ongeveer 350 Amerikaanse kernwapens in Europa, waaronder in België (Kleine Brogel). In de Amerikaanse militaire planning hebben deze kernwapens ook een rol in het Midden-Oosten. Dit blijkt uit vroeger vrijgegeven documenten van het European Command van de VS-strijdkrachten, terug te vinden en beschreven in het eerdere rapport US Nuclear Weapons in Europe van Hans Kristensen.

Deze documenten maken duidelijk dat EUCOM kernwapens onder zijn controle kan overdragen aan CENTCOM (het VS hoofdkwartier voor het Midden-Oosten) en dat CENTCOM deze kernwapens met haar eigen toestellen vanuit Europa kan inzetten.

Betekent dit dat de kernwapens op Kleine Brogel op Amerikaans bevel onmiddellijk ingezet kunnen worden in het Midden-Oosten? Nee, daarvoor moet de Belgische regering eerst nog het bevel daartoe geven aan de Belgische piloten. Maar ook de NAVO-strategie is zeer dubbelzinnig wat betreft het inzetten van kernwapens tegen niet-kernwapenstaten. Maw de NAVO-politiek biedt ruimte voor inzet van kernwapens in het Midden-Oosten, zonder dat dit betekent dat de NAVO zelf actief daarvoor een oorlogsplanning opstelt.

De VS kan wel ten allen tijde haar kernwapens ophalen in Kleine Brogel voor inzet in het Midden-Oosten. Zo worden de Europese basissen gebruikt als vooruitgeschoven opslagplaatsen en uitvalsbasissen naar het Midden-Oosten. Dit is dezelfde situatie als tijdens de Irak-oorlog in 2003, toen de Belgische regering officieel fel gekant was tegen de oorlog maar toeliet dat ons grondgebied gebruikt werd als logistieke ondersteuning voor de Amerikaanse oorlogsopbouw. Dezelfde situatie kan zich voordoen met de kernwapens op Kleine Brogel.

In beide gevallen wordt België betrokken bij zware inbreuken op het internationaal recht.

Maar een Belgische regering kan ook voorkomen dat het bij dergelijke moorddadige krachtpatserij betrokken wordt. Vredesactie vraagt dan ook dat een nieuwe Belgische regering werk maakt van de terugtrekking van de Amerikaanse kernwapens uit België en van de herziening van de bilaterale militaire akkoorden. Het eerste wordt ook door het parlement gevraagd, het tweede was beloofd in 2003 en in het regeerakkoord ingeschreven. Maar in beide dossiers zien we geen enkele beweging. Het onderdeel in het oranjeblauwe regeerakkoord in wording over buitenlands beleid rept met geen woord over beide punten en laat voorlopig niet veel goeds vermoeden.

Deel dit artikel