"Nieuw” in de EU: Militaire research

Voor het eerst maakt de Europese Commissie haar plannen bekend over het budget dat de Europese Unie moet besteden aan militaire researchprojecten en hoe dat institutioneel in goede banen geleid moet worden. Tot nog toe hield de EU zich officieel alleen bezig met het bevorderen van civiele research – onderzoek in de wapensector was namelijk verboden gebied.

Een onderzoeksprogramma gericht op defensiebeleid zal in de toekomst een einde stellen aan het bestaande onderscheid tussen civiele en militaire toepassingen; dat programma wordt voorzien voor 2007. Nieuwe miljarden voor wetenschappelijk onderzoek zullen dan ten goede komen aan de wapenindustrie.
Deze wending komt niet zo maar uit de lucht vallen. Reeds in oktober van vorig jaar kwam een ‘groep vooraanstaande mensen uit kringen van defensieonderzoek’ bijeen om richtlijnen op te stellen voor het Europese militaire onderzoek. In die groep vinden we EU-politici terug zoals de Duitser Karl von Wogau – de nieuwe voorzitter van de commissie voor Veiligheid en Defensie in het Europese Parlement. Onder de aanwezige wapenindustriëlen zaten vertegenwoordigers van de Duitse bedrijven Diehl en Siemens, naast professionele militaire adviseurs. Onder de ‘vooraanstaande mensen uit kringen van defensieonderzoek’ was ook Rainer Hertrich, de Duitse ondervoorzitter van de wapengigant EADS – een bedrijf dat in het recente verleden onze kritische aandeelhoudersacties over de vloer kreeg. Hij kreeg het vooraanstaande gezelschap van collega-managers van de Franse en Britse wapenbedrijven Thales en BAE Systems.

Volgens Duitse bronnen zouden die drie bedrijven onder de leiding van een driemanschap (‘trirektoire’) van Duitse, Franse en Britse militairen voor de benodigde wapens gaan zorgen: ,,Once the triumvirate of EU military coalition leads in the name of the EU, the BAE Systems, EADS and Thales shall develop into a triumvirate of the European arms industry." (“zodra het triumviraat van de Europese militaire coalitie de leiding heeft namens de EU, moeten BAE Systems, EADS en Thales samensmelten in een triumviraat van de Europese wapenindustrie.”)


Civiel en militair: over één miljardenkam

Officiële en semi-officiële vertegenwoordigers van de West-Europese wapenindustrie hebben in maart dit jaar aan voorzitter Prodi van de Europese Commissie een rapport overhandigd waarin ze zich beklagen over “de bestaande scherpe grens tussen militaire en civiele research” en over het volgens hen ontoereikende budget; ze deden aanbevelingen om beide problemen te verhelpen. Ze eisten dan ook een ‘European Program for Defense Research’ met bijkomende financiële middelen voor wapenonderzoek. Het rapport vraagt ook de opheffing van de scheidingslijn tussen civiele en militaire research, “om aanpassing en integratie mogelijk te maken van technologieën van de ene naar de andere sector”.
Kers op de taart was het voorstel aan de Commissie om het huidige budget voor onderzoek te verhogen met een vast bedrag van minstens 1 miljard euro per jaar. Dat jaarlijks bedrag, opgehoest door de lidstaten, moet in de toekomst nog meer verhoogd worden, “opdat de Europese investeringen in defensieonderzoek in de buurt zouden kunnen komen van de VS”.
Tot slot pleit het rapport voor de aanstelling van een adviesraad voor defensieonderzoek, met vertegenwoordigers van de militair-technologische industrie, die de strategische richtlijnen zouden kunnen opstellen voor een onderzoeksplan. Als doelstelling voor dat civiel-militaire onderzoeksprogramma wordt niet meer of minder voorgesteld dan “het vergroten van de concurrentiecapaciteit van de Europese defensiebedrijven”. <(1)

De Europese Commissie heeft intussen deze verlanglijst van de wapenindustrie overgenomen en doorgespeeld naar de Raad van ministers en naar het Europese Parlement. Bijna woordelijk herhaalt zij dat de EU “tegen 2007 een uitgebreid programma met een voldoende groot budget moet opstarten voor defensieonderzoek” <(2). Daar moet de gebudgetteerde 1000 miljoen euro voor de wapenindustrie aan toegevoegd worden. En de gewenste ‘adviesraad voor defensieonderzoek’ zal nog deze herfst opgericht worden en zijn voorbereidend werk aanvatten.
In overleg met de Commissie moeten de leden van de raad “voldoende aandacht schenken aan de aanbevelingen van ‘de groep vooraanstaanden’.” <(3)

In het vooruitzicht van die toekomstige subsidiëring van het defensieonderzoek, zet de Commissie “haar voorbereidende maatregelen voort voor het defensieonderzoek”. Sinds maart 2004 zijn aldus voor het eerst jaarlijks miljoenen euro’s ter beschikking gekomen voor defensieonderzoek. De eerste contracten worden eerstdaags toegekend; mededingers zijn bedrijven uit de luchtvaart, ruimtevaart, en wapenindustrie.


Ruimteonderzoek rolt rode loper uit

In dat alles rolt het civiel-veronderstelde ruimteonderzoek de rode loper uit voor de verdere militarisering van onderzoek en wetenschap in de EU. De herstructurering van de Europese ruimtevaart gebeurt namelijk in functie van de doelstelling om de exploratie van de ruimte te richten op militair gebruik, met nadruk op de benodigde technologie en op ruimte-wapensystemen. Sedert juni dit jaar heeft de ‘civiel-militaire’ research hier haar eerste institutionele kader: de EU-Commissie heeft een commissie van experts opgericht voor ‘space policy and defense’ (ruimtebeleid en defensie), met als opdracht te komen tot meer samenwerking “in de verschillende toepassingen binnen de civiele zowel als de defensie-domeinen”. <(4) Het Europese satelliet centrum in het Spaanse Torrejón, dat voornamelijk door militairen wordt gebruikt, maakt deel uit van het nieuwe orgaan.

Bronnen:
Weltraum-Programme der EU - Schon bald auch militaerisch nutzbar?; Streitkraefte und Strategien 18.09.2004; http://www.ndrinfo.de
Die neue europaeische Waffenforschung; tageszeitung 28.09.2004

Oorspronkelijke tekst:
zie http://www.german-foreign-policy.com (5) -
Artikel ons doorgespeeld door Andreas Speck van War Resisters’ International
(vertaling: Peter Jochems)
Een onderzoeksprogramma gericht op defensiebeleid zal in de toekomst een einde stellen aan het bestaande onderscheid tussen civiele en militaire toepassingen; dat programma wordt voorzien voor 2007. Nieuwe miljarden voor wetenschappelijk onderzoek zullen dan ten goede komen aan de wapenindustrie.
Deze wending komt niet zo maar uit de lucht vallen. Reeds in oktober van vorig jaar kwam een ‘groep vooraanstaande mensen uit kringen van defensieonderzoek’ bijeen om richtlijnen op te stellen voor het Europese militaire onderzoek. In die groep vinden we EU-politici terug zoals de Duitser Karl von Wogau – de nieuwe voorzitter van de commissie voor Veiligheid en Defensie in het Europese Parlement. Onder de aanwezige wapenindustriëlen zaten vertegenwoordigers van de Duitse bedrijven Diehl en Siemens, naast professionele militaire adviseurs. Onder de ‘vooraanstaande mensen uit kringen van defensieonderzoek’ was ook Rainer Hertrich, de Duitse ondervoorzitter van de wapengigant EADS – een bedrijf dat in het recente verleden onze kritische aandeelhoudersacties over de vloer kreeg. Hij kreeg het vooraanstaande gezelschap van collega-managers van de Franse en Britse wapenbedrijven Thales en BAE Systems.

Volgens Duitse bronnen zouden die drie bedrijven onder de leiding van een driemanschap (‘trirektoire’) van Duitse, Franse en Britse militairen voor de benodigde wapens gaan zorgen: ,,Once the triumvirate of EU military coalition leads in the name of the EU, the BAE Systems, EADS and Thales shall develop into a triumvirate of the European arms industry." (“zodra het triumviraat van de Europese militaire coalitie de leiding heeft namens de EU, moeten BAE Systems, EADS en Thales samensmelten in een triumviraat van de Europese wapenindustrie.”)


Civiel en militair: over één miljardenkam

Officiële en semi-officiële vertegenwoordigers van de West-Europese wapenindustrie hebben in maart dit jaar aan voorzitter Prodi van de Europese Commissie een rapport overhandigd waarin ze zich beklagen over “de bestaande scherpe grens tussen militaire en civiele research” en over het volgens hen ontoereikende budget; ze deden aanbevelingen om beide problemen te verhelpen. Ze eisten dan ook een ‘European Program for Defense Research’ met bijkomende financiële middelen voor wapenonderzoek. Het rapport vraagt ook de opheffing van de scheidingslijn tussen civiele en militaire research, “om aanpassing en integratie mogelijk te maken van technologieën van de ene naar de andere sector”.
Kers op de taart was het voorstel aan de Commissie om het huidige budget voor onderzoek te verhogen met een vast bedrag van minstens 1 miljard euro per jaar. Dat jaarlijks bedrag, opgehoest door de lidstaten, moet in de toekomst nog meer verhoogd worden, “opdat de Europese investeringen in defensieonderzoek in de buurt zouden kunnen komen van de VS”.
Tot slot pleit het rapport voor de aanstelling van een adviesraad voor defensieonderzoek, met vertegenwoordigers van de militair-technologische industrie, die de strategische richtlijnen zouden kunnen opstellen voor een onderzoeksplan. Als doelstelling voor dat civiel-militaire onderzoeksprogramma wordt niet meer of minder voorgesteld dan “het vergroten van de concurrentiecapaciteit van de Europese defensiebedrijven”. <(1)

De Europese Commissie heeft intussen deze verlanglijst van de wapenindustrie overgenomen en doorgespeeld naar de Raad van ministers en naar het Europese Parlement. Bijna woordelijk herhaalt zij dat de EU “tegen 2007 een uitgebreid programma met een voldoende groot budget moet opstarten voor defensieonderzoek” <(2). Daar moet de gebudgetteerde 1000 miljoen euro voor de wapenindustrie aan toegevoegd worden. En de gewenste ‘adviesraad voor defensieonderzoek’ zal nog deze herfst opgericht worden en zijn voorbereidend werk aanvatten.
In overleg met de Commissie moeten de leden van de raad “voldoende aandacht schenken aan de aanbevelingen van ‘de groep vooraanstaanden’.” <(3)

In het vooruitzicht van die toekomstige subsidiëring van het defensieonderzoek, zet de Commissie “haar voorbereidende maatregelen voort voor het defensieonderzoek”. Sinds maart 2004 zijn aldus voor het eerst jaarlijks miljoenen euro’s ter beschikking gekomen voor defensieonderzoek. De eerste contracten worden eerstdaags toegekend; mededingers zijn bedrijven uit de luchtvaart, ruimtevaart, en wapenindustrie.


Ruimteonderzoek rolt rode loper uit

In dat alles rolt het civiel-veronderstelde ruimteonderzoek de rode loper uit voor de verdere militarisering van onderzoek en wetenschap in de EU. De herstructurering van de Europese ruimtevaart gebeurt namelijk in functie van de doelstelling om de exploratie van de ruimte te richten op militair gebruik, met nadruk op de benodigde technologie en op ruimte-wapensystemen. Sedert juni dit jaar heeft de ‘civiel-militaire’ research hier haar eerste institutionele kader: de EU-Commissie heeft een commissie van experts opgericht voor ‘space policy and defense’ (ruimtebeleid en defensie), met als opdracht te komen tot meer samenwerking “in de verschillende toepassingen binnen de civiele zowel als de defensie-domeinen”. <(4) Het Europese satelliet centrum in het Spaanse Torrejón, dat voornamelijk door militairen wordt gebruikt, maakt deel uit van het nieuwe orgaan.

Bronnen:
Weltraum-Programme der EU - Schon bald auch militaerisch nutzbar?; Streitkraefte und Strategien 18.09.2004; http://www.ndrinfo.de
Die neue europaeische Waffenforschung; tageszeitung 28.09.2004

Oorspronkelijke tekst:
zie http://www.german-foreign-policy.com (5) -
Artikel ons doorgespeeld door Andreas Speck van War Resisters’ International
(vertaling: Peter Jochems)

Deel dit artikel