Overigens ben ik van mening dat de NAVO afgeschaft moet worden. Wablieft?


Erik Vlaminck verweefde de zin in meer dan 25 lezingen overal te lande. Peter Holvoet-Hansen liet hem weerklinken op alle mogelijke plekken: op de radio, op het Antwerpse stadhuis, op festivals. Elvis Peeters sloot er 8 columns in Humo mee af, en vermeldde hem terloops op concerten van Aroma di Amore en op literaire evenementen.

Didi de Paris, Peter Theuninck, Lebuïn D'Haese en vele andere schrijvers, dichters en kunstenaars volgden hun voorbeeld. In koor klonk hij in acht verschillende talen.

Professoren en jonge academici sloten er hun lessen en voordrachten mee af. Op facebook namen mensen de zin op in hun profielfoto, velen dragen de zin dagelijks als pin op het lijf. De zin "Overigens ben ik van mening dat de NAVO moet worden afgeschaft" duikt overal op, en lokt reactie uit.





Geïnspireerd door de Romein Cato de Oudere, die jarenlang "Overigens ben ik van mening dat Carthago verwoest moet worden" herhaalde en uiteindelijk zijn zin kreeg, wil vredesactie met dit provocerend initiatief een maatschappelijk debat over de NAVO op gang brengen.


Zo'n maatschappelijk en politiek debat is op dit moment onbestaande. De NAVO lijkt soms wel een heilig huis, maar veelal wordt ze beschouwd als deel van het wereldwijde meubilair. Nochtans is de NAVO geen onveranderlijk ding.

Sinds het instorten van de Sovjet Unie heeft ze haar oorspronkelijke bestaansreden verloren, en zijn haar voorstanders begonnen met het heroriënteren en opnieuw legitimeren van de organisatie. Dat proces vindt grotendeels achter gesloten deuren plaats, en dat vindt vredesactie een democratie onwaardig.


Ondanks de veranderingen blijft de NAVO een product van de Koude Wereldoorlog.

Getuige daarvan de Amerikaanse kernwapens op Europees grondgebied, die hier liggen omwille van de 'Nuclear Burden Sharing' zoals afgesproken binnen de NAVO.

Op verschillende niveau's, door zowel militaire als politieke figuren over de partijgrenzen heen wordt het nut van de kernwapens sterk in vraag gesteld. In 2010 spraken Jean-Luc Dehaene, Louis Michel, Willy Claes en Guy Verhofstadt zich in een opiniestuk in De Standaard in sterke bewoordingen uit voor de verwijdering van kernwapens uit Kleine Brogel: "Idealiter gebeurt de snelle verwijdering van de kernwapens uit Europa in een onderhandeling met Rusland. Echter, soms moeten we durven het voorbeeld te geven, en hopen dat dit inspirerend werkt".

Dit laatste werkt ook omgekeerd: als de NAVO en haar lidstaten vasthouden aan hun kernwapens, kan dit inspirerend werken voor staten die nog geen kernwapens hebben om er toch te ontwikkelen. Ook dit wordt stilaan door militairen erkend. Bovendien zijn kernwapens een bijzonder gevaarlijk doelwit voor terroristische aanslagen.


Status Quo

Binnen de NAVO komt men amper een stap verder; de NAVO-top in Chicago op 20 en 21 mei leek weerom een oefening in status quo.

Ondanks de uitspraken van de politieke tenoren, geeft ook ons land geen krimp. Ondanks het brede maatschappelijke draagvlak voor de verwijdering leggen onze politici zich neer bij een rol in de marge.

Vragen over de diplomatieke positie van ons land worden steevast uit de weg gegaan. In de Kamercommissie Defensie van 25 april antwoordde minister De Crem: "Ter wille van de veiligheid zijn de besprekingen en het verslag Defence and Deterrence Posture Review geclassificeerd, wat uiteraard een publiek debat uitsluit."


De NAVO is ook de motor en de ruggengraat van recente militaire interventies.

Zowel in Irak, Afghanistan als Libië speelde de organisatie een belangrijke rol. Hetzij als garantie voor militaire samenwerking zelfs wanneer een democratische meerderheid er tegen is (Irak), hetzij als trouw bondgenootschap (Afghanistan), hetzij als actieve trekker van een interventie (Libië).


In ons land stappen politici en opinieleiders heel gemakkelijk mee in het verhaal van militaire 'humanitaire' interventies. Kritische noten zijn met een vergrootglas te zoeken, en weinigen kennen de draagweidte van hun vaak emotionele pleidooi voor militaire interventies.

Over de mogelijke middellange-termijn gevolgen en schadelijke neveneffecten wordt gezwegen. Dat een interventie in Libië zou leiden tot een opstand en een staatsgreep in Mali had niemand kunnen voorspellen. Maar het verspreiden van wapens en de potentiële destabiliserende effecten daarvan is wel een van de klassieke gevolgen van de militarisering van conflicten.

Het militair interveniëren, waar ook ter wereld, is een taak die de NAVO zichzelf heeft aangemeten. Het is een van de vele veranderingen die de NAVO de afgelopen jaren heeft ondergaan. Daarnaast vindt de NAVO ook van zichzelf dat ze dient om de energieveiligheid van haar lidstaten te garanderen. Sommigen vinden dat de NAVO moet ingezet worden om grootschalige immigratie tegen te gaan. En ook cyberoorlog behoort stilaan tot de taken van de NAVO. Dat alles wordt overgoten met een sausje van gewichtige geheimhouding.


Al deze veranderingen vinden plaats zonder publiek en politiek debat.

Het zal u daarom niet verbazen dat vredesactie van mening is dat de NAVO afgeschaft moet worden. Overigens vinden velen dat met ons.

Nog tot 1 juli roepen we schrijvers, dichters, performers, kunstenaars, bloggers, journalisten, academici op om de zin "Overigens ben ik van mening dat de NAVO afgeschaft moet worden" te verwerken tijdens publieke optredens. Verwarring, gefronste wenkbrauwen, een verbaasde glimlach zullen volgen. Het publiek zal vragen: "wat bedoel je". En dat is de bedoeling.


"Overigens ben ik van mening dat de NAVO moet worden afgeschaft" is deel van de campagne Nato Game Over van vredesactie, die het debat over de NAVO wil aanzwengelen.

Laat ons weten als je wil deelnemen via tom@vredesactie.be.  Wij bezorgen een inhoudelijke brochure en achtergrondmateriaal. Een overzicht van Overigens-momenten vind je op http://www.vredesactie.be/overigens.
Vredesactie DOOR:

Deel dit artikel