Palestijnen hebben heimwee naar de tijd van de ‘dieven’ volgens Pax Christi en Broederlijk Delen

De onrust in de bezette Palestijnse gebieden neemt steeds drastischer vormen aan. Zo werden afgelopen zondag negen Palestijnen gedood in onderlinge gevechten in de Gazastrook. De aanleiding voor deze straatgevechten is de toenemende spanning tussen Hamas en Fatah, na het mislukken van de onderhandelingen over de nationale eenheidsregering. In dit klimaat van toenemende wetteloosheid, ontstaat bij sommigen heimwee naar de dagen van de alleenheerschappij van Fatah, toen de lonen nog werden uitbetaald en voornaamste zorg van de Palestijnen de Israëlische bezetting was. Vorige week ving een journaliste zelfs de volgende slogan in een betoging op: ‘Niet Ismail, niet Haniyeh, wij willen de regering van de haramiyeh’. Haramiyeh betekent zoveel als dieven, hier de voormalige regeringsleiders van Fatah. 

Zwartkijkers maken gewag van een mogelijke Palestijnse burgeroorlog, maar zo’n vaart loopt het niet. De gesprekken tussen Fatah en Hamas zitten wel muurvast. Vorige week zei president Abbas in een toespraak voor de Verenigde Naties dat een nieuwe Palestijnse regering van nationale eenheid Israël snel zou erkennen. Premier Haniyeh ontkende dit onmiddellijk in een toespraak in Gazastad. Hij stelde dat Hamas Israël enkel een wapenstilstand op lange termijn kan aanbieden. Het Palestijnse volk staat grotendeels achter een regering van nationale eenheid, maar de kans dat die er snel komt, lijkt klein. Hoe langer dit duurt, des te meer onderlinge spanningen er zullen ontstaan in de Palestijnse gebieden.

Het falen van de gesprekken van nationale eenheid, maar ook de internationale isolering van de Palestijnse regering en de Israëlische gevangenneming van meer dan 30 Palestijnse ministers en parlementairen van Hamas, hebben de gematigde vleugel van Hamas verzwakt. De internationale druk is koren op de molen van de militante vleugel van Hamas. Die voelt dat de Palestijnse bevolking radicaler wordt en maakt hiervan gebruik om de onderhandelingen met Fatah te blokkeren. Het zijn immers de Palestijnse burgers die het gelag betalen voor de boycot tegen Hamas. De economische situatie in de bezette Palestijnse gebieden is rampzalig: bijna 165.000 Palestijnse ambtenaren hebben al zeven maanden geen loon meer gekregen en de Israëlische restricties op bewegingsvrijheid zijn dramatisch. 

Verontrustend ook is dat Israël de afgelopen maanden een zero-tolerance beleid voert tegen buitenlanders die met een toeristenvisum in de Palestijnse gebieden verblijven. Het viseert hierbij vooral de mensen van Palestijnse origine. Vele Amerikanen van Palestijnse oorsprong, zoals de zakenman Sam Bahour, streken na de Oslo-akkoorden van 1993 neer in de regio, in het vooruitzicht van een Palestijnse staat. Vaak zijn dit succesvolle zakenlui, zij bliezen onder andere de communicatiesector nieuw leven in. Ook al zijn ze in vele gevallen getrouwd met Palestijnse burgers, of verblijven ze al jaren in de Palestijnse gebieden, toch weigert Israël hun een verblijfsvergunning te geven. Om in de Palestijnse gebieden te kunnen blijven, zijn deze mensen genoodzaakt om elke drie maanden naar het buitenland te gaan en een nieuw toeristenvisum aan te vragen. Maar Israël weigert dit voortaan. Hiermee rijt het honderden gezinnen uiteen. Dubbel tragisch is dat dit vaak om welgestelde mensen gaat en deze praktijk bijdraagt aan de economische crisis.

Maar het is vooral in de Gazastrook dat de situatie het meest zorgwekkend is. Sinds het Israëlische leger drie maanden geleden de operatie ‘zomerregen’ startte na de gevangenneming van een soldaat, lijkt de hel losgebarsten. Er is niet alleen een nijpend tekort aan water, voedsel, medicijnen en elektriciteit. Zoals VN-mensenrechtenrapporteur John Dugard opmerkt, leeft de bevolking bovendien in een grote openluchtgevangenis waarvan Israël de sleutel heeft weggegooid. Meer nog, de cipiers mishandelen de gevangenen. Sinds eind juni doodde Israël al meer dan 240 Palestijnen, waaronder 70 kinderen en verwondde het bijna 1000 burgers. 

Als bezettende macht moet Israël echter instaan voor de veiligheid van de Palestijnse burgerbevolking. Het doet dit niet en stelt Palestijnse burgers sinds de bezetting van 1967 systematisch bloot aan extreem geweld. Aangezien hun veiligheid noch door Israël, noch door de Palestijnse Autoriteit wordt gegarandeerd, gaan Palestijnse burgers meer en meer sympathie opbrengen voor de Palestijnse gewapende groeperingen. Ze menen dat dit hun beste keuze is voor hun persoonlijke veiligheid, aangezien deze groeperingen zich verzetten tegen de bezetting, in tegenstelling tot de regering. De Palestijnen verwijten de Palestijnse Autoriteit bijvoorbeeld dat die niets ondernam tegen de massale nederzettingengroei sinds de start van het vredesproces. Het klinkt ‘vroeger dachten de meeste Israëli’s dat vrede met de nederzettingen onmogelijk was. Nu menen ze dat er geen vrede kan zijn zonder behoud van de nederzettingen.’ Door haar laksheid, versterkte de Palestijnse Autoriteit deze ideeën.

Een recente Israëlisch-Palestijnse opiniepeiling wees uit dat de Palestijnse bevolking radicaler wordt. De meerderheid van de Palestijnen (63%) vindt dat ze de methodes van Hezbollah, om raketten af te vuren op Israëlische steden, moeten overnemen. Ook de steun voor de zelfmoordaanslagen is verontrustend hoog (57%). De enige oplossing om deze radicalisering tegen te gaan, is de Palestijnen niet langer te gijzelen in een situatie waarin ze gestraft worden voor hun democratische keuze en evenmin uitzicht hebben op een betere toekomst. Er is een alternatief voor de nostalgie naar ‘dieven’ en de steun aan hen die doodslag plegen: een menswaardig leven in een Palestijnse staat. Hiervoor is er geen andere keuze dan met Hamas te praten. Uiteraard moet Hamas het geweld afzweren en Israël erkennen. Maar het zou een extra stimulans zijn, mocht Israël een Palestijnse staat erkennen binnen  de grenzen van vóór 1967 (of de wapenstilstandsgrens van 1949). De internationale gemeenschap zou een belangrijk signaal zenden aan Hamas met een beleid van één maat en één gewicht.. 

Brigitte Herremans, medewerker Midden-Oosten Pax Christi Vlaanderen en Broederlijk Delen


 

Pax Christi DOOR:

Deel dit artikel