‘Palestina wil stemmen’ op 25 januari 2006

Op 25 januari worden de langverwachte Palestijnse parlementsverkiezingen gehouden. Deze verkiezingen zijn uniek. De kieswet is grondig veranderd en er vinden voor het eerst pluralistische parlementsverkiezingen plaats, waar ook Hamas aan deelneemt. Net zoals bij de presidentsverkiezingen van 9 januari 2005, volgen lokale en internationale waarnemers het verkiezingsproces in de Palestijnse gebieden. Brigitte Herremans van Broederlijk Delen en Pax Christi Vlaanderen maakt deel uit van een gemengde delegatie van l’Association belgo-palestinienne en zal gedurende een week verslag uitbrengen van haar ervaringen.


‘Op weg naar Jeruzalem, spookte Palestina wil stemmen door mijn hoofd, naar analogie met de Belgische ngo-coalitie ‘Kongo wil stemmen’. De avond voor mijn vertrek zag ik een boeiende uitzending over de voorbereiding van de verkiezingen in Kongo en ik moest onvermijdelijk aan de situatie hier denken. Niet dat er veel overeenkomsten zijn. De Palestijnen verkozen 10 jaar geleden al een parlement. Voor de Kongolezen is het de eerste keer in meer dan 40 jaar dat ze naar de stembus gaan. De Palestijnse gebieden zijn ook bijzonder klein, terwijl Kongo 80 keer zo groot is als België. Ga zo maar verder. De belangrijkste overeenkomst is het gevoel van uniek te zijn. De zekerheid dat er een belangrijk proces gaande is dat de loop der geschiedenis kan veranderen.     
 
De Palestijnen snakken ook naar vrijheid en democratie, zoveel is zeker. De Israëlische bezetting duurt nu bijna 40 jaar en de situatie is uitzichtloos. Via de Muur en de nederzettingen drijft Israël de kolonisatie van de Palestijnse gebieden ten top. De internationale gemeenschap is echter doof en blind. In de jaren negentig, tijdens het Oslo-vredesproces, was de verwezenlijking van een onafhankelijke en leefbare Palestijnse staat één van haar prioriteiten. Sinds het falen van het vredesproces en de zelfmoordaanslagen, concentreert de internationale gemeenschap haar aandacht voornamelijk op het democratisch deficit aan Palestijnse zijde en de veiligheidssituatie in Israël. De tweestatenoplossing, gebaseerd op de grenzen van 1967, lijkt veel minder belangrijk.
 
Op zaterdag bezochten we de campagnebureaus van the Popular Front for the Liberation of Palestine (PFLP, een marxistische partij), de lijst Badil (een kartel van verschillende linkse partijen) en Fatah. Er bestaat geen twijfel over de prioriteit van deze, en de 8 andere lijsten: het einde van de bezetting. Ook tijdens het grote verkiezingsdebat, dat we ’s avonds bijwoonden, kwam dit punt steevast naar voor. Logisch ook, want zonder soevereiniteit kan er geen sprake zijn van een efficiënt bestuur. Eén van de kandidaten van de lijst Badil gaf ons het voorbeeld van een efficiënt politie-en veiligheidsapparaat in de Palestijnse gebieden. ‘Hoe kan dit functioneren als er checkpoints zijn, het geen bewegingsvrijheid heeft in het eigen gebied en bovendien onderworpen is aan de controle van het Israëlische leger?’
 
De bezetting en de interne politiek zijn niet te scheiden voor de Palestijnen. Uiteraard willen ze meer democratie. Lang voor de internationale gemeenschap leverde de Palestijnse straat kritiek op haar regering: op de feitelijke overlapping van  de regeringspartij Fatah en de Palestijnse Autoriteit, op de verschillende veiligheidsdiensten die elk politiek protest in de kiem smoorden, op de corruptie van de oude garde van de PLO getrouwen van Tunis die Yasser Arafat waren gevolgd naar de Palestijnse gebieden. De Palestijnen willen leiders die hun rechten ten volle verdedigen en zichzelf niet verrijken met de bezetting. In het algemeen verwijten ze Fatah slecht bestuur, corruptie en arrogantie. Ze betwisten ook dat er geen nationale instellingen kunnen worden opgebouwd zolang er een bezetting gaande is. Wel integendeel, een degelijk bestuur kan helpen in de strijd tegen de bezetting
 
Voor veel Palestijnen is de Palestijnse Autoriteit ook een schijnregering. Ze wordt niet alleen gedomineerd door Fatah, die 76 van de 88 zetels in het parlement heeft. Daarnaast werd de Palestijnse Autoriteit ten tijde van Oslo opgericht als evenknie en onderhandelingspartner van Israël, maar in wezen heeft ze geen macht over haar eigen grondgebied. De Palestijnen stellen zich de vraag wie baat het meest heeft bij de Palestijnse Autoriteit: zijzelf of Israël. Ze zien dat de veiligheid van Israël en de strijd tegen de gewapende groeperingen één van de voornaamste prioriteiten van de regering is. In het verstrekken van basisvoorzieningen (wat eigenlijk de taak is van Israël als bezettende macht) op het vlak van onderwijs, gezondheidszorg en werkgelegenheid is de Palestijnse Autoriteit echter volledig in gebreke gebleven.
 
Ook al weten de Palestijnen dat de bezetting niet snel zal eindigen, toch hebben velen onder hen hoge verwachtingen van deze verkiezingen. Ze zien partijen opkomen met een stevig sociaal programma en hebben het gevoel dat hun stem een verschil kan uitmaken. Dat ze via de stembusgang hun protest kunnen uitbrengen tegen de wanpraktijken in de politiek. Dit is ook de reden waarom de aanhang van Hamas zo spectaculair gestegen is. Stemmen voor Hamas, die een reputatie van transparantie en goed bestuur heeft, is voor veel Palestijnen een vorm van protest
 
Met dank aan Brigitte Herremans voor dit verslag.
Pax Christi DOOR:

Deel dit artikel