Politieke turbulentie aan de Congostroom

Stembureau tijdens de verkiezingen van 2011

Het rommelt langs de Congostroom. De lokale verkiezingen, gepland in september, doen de gemoederen verhitten. Veel actoren uit middenveld en oppositie vrezen dat die lokale verkiezingen tot een uitstel van de nationale verkiezingen in 2016 zal leiden, waardoor president Kabila langer aan de macht kan blijven. Volgens de grondwet moet Kabila dan aftreden, de president zelf sprak zich hier nog niet over uit.

Controversiële kieskalender

Het debat raakte in een stroomversnelling na een uitspraak van het Grondwettelijk Hof, dat vroeg om de kieskalender te herzien. De herziening is nodig, maar laat op zich wachten. Enkele dagen later publiceerden zeven partijen van de meerderheid (de G7) een open brief aan president Kabila, met de vraag aan de president om de grondwet te respecteren. De oppositie op haar beurt, organiseerde op 15 september een manifestatie om respect voor de grondwet te eisen.

Het antwoord van Kabila en de zijnen bleef niet lang uit. Na een mislukte vergadering van de meerderheid werden minister van Plan, Olivier Kamitatu, en de speciale raadgever van Kabila inzake veiligheid, Pierre Lumbi, behorend tot de partijen in de G7, aan de deur gezet. Anderen namen zelf ontslag. De G7 zal met zicht op de nakende verkiezingen een nieuw platform vormen, het valt nog te bekijken hoe andere politieke zwaargewichten uit de oppositie, zoals Kamerhe, Tshisekedi en Katumbi, zich ten opzichte van hen zullen positioneren.

België

België heeft al positie ingenomen over een mogelijk 'glissement' van de kieskalender in DR Congo: "De presidents- en parlementsverkiezingen in 2016 mogen geen vertraging oplopen door de provinciale en lokale verkiezingen", er mogen geen maatregelen genomen worden die het verloop van verkiezingen zouden verhinderen of belemmeren. België wil slechts bijdragen aan verkiezingsfinanciering als er een solide begroting en een realistische kieskalender worden goedgekeurd. Dat is voorlopig niet het geval, waardoor nieuwe financiering, helaas ook naar het middenveld voor verkiezingsobservatie en -educatie, geblokkeerd blijft.

De volgende maanden zal het cruciaal zijn voor België om opnieuw stelling in te nemen over het kiesproces in Congo en de druk op te voeren voor een respect voor de grondwet en voor fundamentele vrijheden. In afwachting van de voorwaarden rond financiering van de verkiezingen, kan België al investeren in middenveldorganisaties die de bevolking sensibiliseren over hun rechten en over democratie.

Thijs Van Laer

Deel dit artikel