Stemmen in een openluchtgevangenis

De Palestijnen hebben zin om te gaan stemmen, zoveel is duidelijk. De registratie van stemgerechtigden is erg hoog: meer dan 80%. Bovendien ligt de uitslag nu, in tegenstelling tot de presidentsverkiezingen, niet vast. Maar de logica achter verkiezingen is dat de kiezers met hun stem een verschil kunnen uitmaken. Dat ze leiders kunnen verkiezen die de zaken veranderen. Daar wringt hem nu net het schoentje. Deze verkiezingen zullen niets wezenlijks veranderen aan de situatie van de Palestijnen, omdat Israël, als bezettende macht, in controle blijft . Een Palestijn die ik sprak stelde cru: 'wij gaan stemmen in een openluchtgevangenis en de inzet is de verdeling van de goederen in de gevangenis.'


Maar de Palestijnen willen veranderingen. Als het niet op vlak van hun grondgebied en toekomstige staat is, dan maar op intern vlak. Dit is de reden waarom Hamas met de slogan 'verandering en hervorming' naar de kiezer trok. Hamas weet dat dit de Palestijnse kiezer kan verleiden. Maar, in tegenstelling tot andere partijen, zijn dit geen loze woorden. Hamas heeft een sterk uitgewerkt binnenlands programma en laat hierin niets aan het toeval over. Zo sprak onze delegatie gisteren met de campagneleiders van Hamas en de liberale lijst de Derde Weg. Het verschil kon niet groter zijn. De mensen van Hamas beantwoorden onze vragen over hun plannen voor onderwijs, één van de heikele punten, tot in puntjes. Toen we dezelfde vragen aan de campagneleider van de Derde Weg stelden, viel hij uit de lucht en verzon hij erop los. Onderwijs is duidelijk geen prioriteit voor de Derde Weg, die zich vooral richt op de relaties met Israël.

Hoe Hamas de relaties met Israël ziet, is ondertussen duidelijk. Het heeft zijn discours enigszins aangepast en is minder oorlogszuchtig. De campagneleider vertelde ons dat 'Hamas klaar is voor vrede, maar niet voor overgave.' Dit is ook wat de andere partijen zeggen, dus tot zover niets verontrustends. Als we dieper ingaan op de tweestatenoplossing, blijkt echter dat Hamas zijn radicale stelling handhaaft. 'De Palestijnse staat gebaseerd op de grenzen van 1967 is slechts een tijdelijke oplossing. In tegenstelling tot de andere partijen, beschouwen we heel historisch Palestina als bezet. Wij kunnen de tweestatenoplossing niet aanvaarden, historisch Palestina is van ons van de rivier tot de zee. We willen niet dat onze kinderen in ellende leven zoals onze ouders, daarom is een rechtvaardige oplossing nodig. Als Israël bereid is om het conflict globaal te bekijken, kan er vrede komen. Wij komen niet tussen in de rechten van de joden. Wij proberen onze rechten te garanderen zoals andere volkeren. We gaan akkoord met Bush als hij spreekt over vrijheid en democratie maar wij willen echte vrijheid en democratie.'

Op de vraag of Hamas bereid is om deze visie aan te passen als het deel zou uitmaken van de regering, antwoordt de campagneleider negatief. 'Dit is onze stelling, hier kunnen we niets aan veranderen. We hebben niet het recht om te onderhandelen voor de zes miljoen Palestijnse vluchtelingen.' De speculaties dat Hamas een gematigder koers zal varen als het aan de macht komt, lijken dus voorbarig.

De vraag is hoe Israël hierop zal reageren. Als het al zoveel problemen had om te onderhandelen met een partij als Fatah, die het bestaansrecht van Israël erkent, wat dan met Hamas? Voor een Palestijnse expert met wie ik praatte, is het antwoord duidelijk. 'Dit komt Israël goed uit. Het zal in de toekomst des te meer benadrukken dat er geen Palestijnse partner voor vrede is en zijn unilaterale koers en harde lijn tegenover de Palestijnen hiermee rechtvaardigen. Fatah was uiteraard een gesprekspartner voor Israël, maar Hamas zal dit niet zijn. Dit maakt het gemakkelijk voor Israël. Voeg daar nog eens de dreigende taal van Iran aan toe, en je hebt het recept voor jaren repressie en het opdrijven van Israëls expansiebeleid.'

Deel dit artikel