Terug in Guatemala, deze keer bij Redssag

geschreven door: Lien Coomans


Op 24 april vertrokken we weer voor een jaartje naar Guatemala. Deze keer om als vrijwilliger te werken in een partnerorganisatie van Broederlijk Delen: Redssag, La Red en Defensa de la Seguridad y Soberanía Alimentaría Guatemala (Netwerk voor de Verdediging van de Voedselzekerheid en Voedselsoevereiniteit Guatemala). Dus niet enkel de kwantiteit van het voedsel is van belang maar ook de kwaliteit.estaat uit 20 organisaties die allen rond het thema werken, ieder met zijn eigen specialiteit. Samen willen ze inspelen op de publieke opinie maar er wordt ook gelobbyd op politiek vlak. Er wordt gewerkt rond 4 thema’s: 1) Eerlijke handel en verantwoord consumeren, 2) natuurlijke hulpbronnen (land, water, …), 3) duurzame landbouw en 4) gezondheid en voeding.

Binnen het netwerk ben ik “verantwoordelijk” voor Communicatie en Informatie. Ook voor mij zijn de thema’s vrij nieuw dus ik neem eerst en vooral mijn tijd om me wat in te werken. Momenteel werk ik een radioprogramma uit dat willen we uitzenden in enkele gemeenschappen. Aan de hand van een radionovela willen we de bevolking sensibiliseren rond voedselveiligheid en het recht op voedsel. Radio is nog steeds het meest toegankelijk. Velen onder hen kunnen namelijk niet lezen of schrijven en weinigen hebben een tv.
Verder werken we aan een driemaandelijkse nieuwsbrief voor de leden en we willen ook een website maken. Daarnaast wordt er ook best wat energie gestoken in de systematisering van allerhande evenementen. Nu ben ik bezig aan een document over een bijeenkomst van “Kleine Producenten”. Een 20-tal personen kwamen hun persoonlijk ervaringen vertellen. Daarvan willen we een kleine samenvatting maken en verspreiden. Sommigen kweken konijnen, anderen aardappelen, … Het is belangrijk dat we letten op het taalgebruik en technische termen vermijden.

Tot nu toe zat ik bijna de hele tijd in het kantoor in Chimaltenango te werken maar 23-24-25 mei nam ik deel aan een cursus georganiseerd door IMAP (Instituto Mesoamericano de Permacultura), één van de leden van Redssag. Het gaat over een “Programa de producción de alimentos (voeding) y semillas (zaden)”, enkel voor vrouwen. Dit was al de 3e in een reeks van 7 (van maart tot september) en deze keer werkten we 3 dagen lang rond het thema “Het ontwerpen van productiesystemen voor voeding en zaden”. De cursus gaat door in een gehucht nabij San Lucan Tolimàn aan het meer van Atitlan, een locatie om U tegen te zeggen.

Eerst was er steeds een stukje theorie en daarna was er tijd om alles in de praktijk om te zetten. Maar wat kunnen we nu verstaan onder productiesystemen? De meeste van de vrouwen bezitten geen grote stukken grond, ze hebben een huisje met een patio en misschien een klein lapje grond. Nu, daar leerden ze om zo goed mogelijk gebruik te maken van de plaats die ze hadden en om zoveel mogelijk te kunnen voorzien in eigen voedselproductie. Zo kunnen ze een aantal bloembakjes in een boom hangen, aan de muur van hun huis, … Welke gewassen kunnen ze planten/zaaien, op welke manier, waar, …

De dag begon steeds met een bezinningsmoment. Iets wat wij in België veel te weinig doen, alles lijkt zo vanzelfsprekend. ’s Morgens springen we uit bed, klaar om door de dag te racen en ’s avonds ploffen we na een drukke werkdag in de zetel. Ik bedoel dan niet dat alle Guatemalteken ’s morgens de tijd nemen om na te denken over de nieuwe dag maar ik vind het wel fijn dat het deel uitmaakte van de cursus.
De laatste avond was er een noche cultural, een groep uit Coban deed een toneeltje over de rol van maïs binnen de familie. Anderen zongen een liedje of deden een spelletje met iedereen samen. Dat was echt gezellig en het is leuk om te zien hoe die vrouwen zich stilaan op hun gemak gaan voelen samen. Want dat is geen evidentie, de meesten moeten uren reizen naar het meer en ze zijn dat niet gewend. Ze blijven meestal in hun gemeenschap en ontmoeten niet vaak mensen uit andere gemeenschappen.
Het was een heel leerrijke ervaring, zowel voor hen als voor mij en ik kijk alvast uit naar de volgende cursus eind juni…

Ik was blij om terug in Guatemala te zijn maar toch had ik weer wat tijd nodig om me opnieuw aan te passen. In het begin werd ik wat overdonderd door allerhande verhalen over toenemend geweld maar uiteindelijk is dat allemaal relatief. Hoewel, de bendes (maras) een groot probleem vormen. Ze persen buschauffeurs en kleine handelaars af, in sommige wijken zijn zelfs de huurders van de huizen het slachtoffer van afpersing. Wie niet betaalt, wordt “simpelweg” vermoord. Daarom staakten de bussen onlangs in bepaalde zones van de hoofdstad. Nu werd er een campagne “Veilige reis” gestart, er zullen o.a. agenten in burger in de bussen reizen om zo de daders te kunnen strikken. De slachtoffers doen niet altijd aangifte uit angst voor wraak. Er worden grootschalige controles gedaan op zoek naar illegale wapens en er is nu een speciaal telefoonnummer en emailadres waar mensen anoniem aangifte kunnen doen. Deze laatsten zijn echter een initiatief van de busmaatschappijen en niet van de regering.

Maar nu beginnen ook anderen te merken dat afpersen best een lucratieve bezigheid is, ook de leden van de georganiseerde misdaad zitten niet stil. De politie wordt momenteel bijgestaan door zo’n 8500 soldaten verspreid over heel het land, samen moeten ze de veiligheid te handhaven.

Maar als de daders al gevat worden, komen ze snel terug op vrije voeten, meestal bij gebrek aan bewijzen. De gevangenissen zitten overvol, velen hebben een zeer slechte infrastructuur en zijn nauwelijks beveiligd. Sommige criminelen zetten hun activiteiten dan ook ongestoord verder vanuit de gevangenis. Ze hebben vaak gsm, wapens en drugs in de gevangenis. Straffeloosheid is nog steeds eerder regel dan uitzondering.

De presidentskandidaten spelen hier natuurlijk op in. Ze beloven allemaal veiligheid, dalende werkloosheid, minder armoede, ... Hoe ze dat voor mekaar gaan krijgen blijft dan wel de vraag. De propaganda is overal te zien, zelfs in de kleinste dorpjes. Eén van de bewoners zei in de krant dat al die reclame veel sneller tot in de dorpjes geraakt dan leidingwater of elektriciteit. Ze vragen dan ook dat de kandidaten deze keer hun beloften nakomen… De burgers worden ook vaak omgekocht met allerhande dingen, van een T-shirt tot een reisje naar één of anders “pretpark”.

Intussen is de winter/het regenseizoen hier officieel begonnen. Normaal regent het van mei tot oktober, de intensiteit van de buien verschilt van regio tot regio. Deze week rukte de regen en de wind een tak van een boom en die viel op een electriciteitskabel. Met als gevolg dat we de hele namiddag zonder elektriciteit zaten op kantoor.

Lees meer 'Verhalen uit het Zuiden' op www.broederlijkdelen.be

Broederlijk Delen DOOR:

Deel dit artikel