#TTIPLeaks - Wat leren we uit de gelekte teksten?

TTIPLeaks

Op maandag 2 mei lekte Greenpeace Nederland onderhandelingsteksten van het Trans-Atlantisch Handels- en Investeringsakkoord (TTIP). Het lek toont voor het eerst tekstvoorstellen van de VS en bevat ook een vertrouwelijk Europees rapport over de stand van de onderhandelingen.

Hoewel de onderhandelaars het belang van het lek minimaliseren, hebben de gepubliceerde teksten vanuit verschillende hoeken toch al tot interessante analyses geleid. En dat was ook de bedoeling. Hopelijk volgen er nog lekken, of beter nog: zien de politieke verantwoordelijken eindelijk in dat geheimhouding ondemocratisch is.

Bijna de helft van onderhandelingsvoorstellen eindelijk publiek

Greenpeace Nederland lekte vorige week maar liefst 248 pagina's onderhandelingsteksten. De teksten bevinden zich nog in een vroeg stadium. Het gaat over zogenaamde "geconsolideerde teksten" die als basis dienen voor de verdere onderhandelingen. Daarin zijn de voorstellen van beide partijen tussen vierkante haken geplaatst en zonder enige wijziging paragraaf per paragraaf onder elkaar gezet. Het lek slaat op 13 van de 17 vooropgestelde hoofdstukken.

Geen storm in een glas water

De onderhandelaars probeerden het lek van meet af aan te minimaliseren: geconsolideerde teksten bevatten enkel de voorstellen van beide partijen, maar nog geen gezamenlijke overeenstemming. Ook waar er al haken zijn weggewerkt is niets al definitief. Bovendien wees de Europese Commissie er op dat ze haar voorstellen zelf al had gepubliceerd, en de helft van de gelekte teksten dus al gekend was.

Dat klopt. Het belang van het lek zit hem dus in het feit dat het Europese én Amerikaanse publiek de Amerikaanse voorstellen voor het eerst te zien krijgt en in het gelekte vertrouwelijke verslag van de onderhandelingen.

De teksten bevestigen dus voor een deel wat al gekend was maar laten tegelijk ook toe om een aantal zaken scherper te zien. Overigens: voor ze uitlekten mochten de teksten zelfs door ambtenaren en diplomaten van de Europese lidstaten en door parlementsleden enkel kort worden ingekeken in extra beveiligde leeskamers. Als ze toch zo weinig zeggend zouden zijn als de onderhandelaars na het uitlekken beweerden, waarom moe(s)ten ze dan zo nodig geheim gehouden worden?

Na 13 onderhandelingsrondes nog veel onenigheid

Het lek kwam onmiddellijk na het einde van de 13de onderhandelingsronde die doorging in New York in de week van 25-29 april.

Het was geen gemakkelijke week geweest. Hoewel er hier en daar enige versoepeling te zien was, kwamen er toch veel aanhoudende tegenstellingen aan de oppervlakte: op vlak van de bescherming van geografische benamingen (parmaham, fetakaas, ...), de liberalisering van de dienstensector -vooral in de financiële en maritieme diensten-, de liberalisering van de openbare aanbestedingen, investeringsbescherming, markttoegang voor landbouwproducten, voedselveiligheidsnomen, enz.

Terwijl Obama in Hannover zijn optimisme uitsprak over de afronden van onderhandelingen voor het einde van zijn ambt, stonden 50.000 anti-TTIP betogers hem op te wachten.

De Amerikaanse en Duitse ministers voor handel slingerenden elkaar in een publiek debat verwijten naar het hoofd over het gebrek aan transparantie en vooruitgang in de onderhandelingen en ondertussen benadrukte de Amerikaanse TTIP-onderhandelaar voor  landbouwaangelegenheden dat de EU sneller ggo's en chloorbehandeling van (kippen-)vlees moest toelaten.

De avond voor de bekendmaking werden de gelekte teksten op de Duitse Bundestag geprojecteerd

Wat de gelekte teksten duidelijk maken, op het eerste zicht

Het eerste wat opvalt aan de gelekte teksten is natuurlijk wat de onderhandelaars zelf ook aangaven voor en na het lek: er is nog niets overeengekomen.

Na drie jaar onderhandelen, zijn er nog geen tekstvoorstellen voor alle onderwerpen, en zijn er amper vierkante haken weggewerkt in de teksten die er zijn. De teksten tonen voor veel gevoelige zaken sterk tegengestelde voorstellen. Het vertrouwelijke rapport verwijst naar veelvuldig overleg met het bedrijfsleven.

Zelf deed Greenpeace enkel een korte analyse van de teksten. Haar bedoeling was dat iedereen de teksten kon zien en zelf kon ontleden.

Greenpeace ging enkele keren met de zoekmachine door de 248 pagina's: wat zeggen de voorstellen bijvoorbeeld over de bescherming van het klimaat, of de uitputbare natuurlijk rijkdommen of het voorzorgsprincipe? Nagenoeg niets. Blijkbaar is dat (nog) niet aan de orde en gaan de handelsregels voor. In tijden van klimaatverandering en dure beloftes over Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen was het voor Greenpeace toch wel enigszins verontrustend om vast te stellen dat de "business" nog steeds "as usual" is.

Wat de gelekte teksten duidelijk maken, bij nader toezien

In dagen na het lek volgenden meer gedetailleerde analyses, vooral van Amerikaanse organisaties en gespecialiseerde media, die de onderhandelingsvoorstellen van hun regering voor het eerst te zien kregen.

1. De VS valt voorzorgsprincipe aan en laat bedrijfsbelangen voor gaan

Inside US Trade (IUST), een gespecialiseerd nieuwsagentschap, stelde vast dat het hoofdstuk over sanitaire normen een tot dusver onbekende drukking van de VS liet zien om het voorzorgsprincipe onderuit te halen. Het voorzorgsprincipe is de basis van Europese regelgeving en is opgenomen is in de EU-verdragen. Het houdt in dat de EU voorzorgsmaatregelen neemt als er een risico bestaat dat er problemen zijn voor de gezondheid of het milieu, ook al is er nog geen sluitende wetenschappelijk consensus over dit risico.

Lees meer

2. Koehandel

Het Amerikaanse Institute for Agriculture and Trade Policy (IATP) neemt aanstoot aan de koehandel die uit het de teksten blijkt: de belangen van familiale boeren worden geruild voor auto-onderdelen: de VS wil enkel toegevingen doen inzake de invoer van Europese auto-onderdelen als de EU meer inspanningen wil doen om haar invoertaksen op landbouwproducten te verminderen.

Lees meer

3. Biotechnologie

De VS heeft ook vergaande voorstellen voor een versnelling van de toelatingsprocedures voor biotechnologische producten. IUST meldt dat de VS voorstellen zo danig breed zijn dat ook het klonen van dieren en gen-editing er onder vallen. Tegelijk wil de VS dat de EU haar nultolerantiebeleid ten aanzien van ggo-sporen in schipladingen laat varen.

Lees meer

Meer transparantie moet

Wat er ook van zij, de offensieve voorstellen van de VS (voor de helft van de hoofdstukken) zijn ondertussen gekend. Vooral op vlak van regelgeving zijn ze erg vergaand. De Europese offensieve eisen gaan over overheidsaanbestedingen, diensten, geografische benamingen, toegang tot energie, brand- en grondstoffen. Wil de EU haar eisen verwezenlijken dan zal ze hoe dan ook toegevingen moeten doen, binnen of buiten het akkoord.

Het kan niet dat de 800 miljoen burgers van de EU en VS moeten wachten om de onderhandelingsteksten te zien tot de onderhandelaars klaar zijn en de teksten definitief.

Dan is het te laat en kan er niets meer veranderd worden. Dit is onaanvaardbaar. Teksten moeten openbaar gemaakt worden en onderhandelaars moeten kunnen teruggestuurd worden naar de onderhandelingstafel.

11.11.11 DOOR:

Meer

 

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels