Wapenhandelaars hebben vrij spel door gebrekkige VN-wapenembargo's

VN-wapenembargo’s worden systematisch geschonden en blijken niet in staat een halt toe te roepen aan het malafide gebruik van wapens in conflictgebieden. Dit meldt een nieuw rapport dat op donderdag 16 maart wordt voorgesteld aan de VN-Veiligheidsraad.

Volgens de Control Arms Campagne werden alle 13 VN-wapenembargo’s van het afgelopen decennium meermaals met de voeten getreden. Slechts enkele overtreders werden succesvol vervolgd. Nochtans werden de namen van honderden andere overtreders bekend gemaakt in VN-rapporten. “Gewetenloze wapenhandelaars worden niet vervolgd voor grove mensenrechten-schendingen en ridiculiseren op deze manier de inspanningen van de VN-Veiligheidsraad,” zegt Irene Khan, Secretaris-Generaal van Amnesty International.


Volgens het rapport:
· Beschikken de onderzoeksteams van de VN die de embargo’s moeten opvolgen over onvoldoende middelen en tijd om hun werk naar behoren uit te voeren;
· Is een overtreding op een wapenembargo in verschillende landen nog steeds niet strafbaar ondanks het juridisch bindend karakter van wapenembargo’s onder internationaal recht;
· Worden documenten in het wapenhandelcircuit regelmatig vervalst en houden ambtenaren wapentransfers vaak verborgen;
· Zijn VN-vredestroepen soms onvoldoende getraind om gemarkeerde wapens te registreren en hebben VN-missies onvoldoende middelen om toegangswegen tot embargogebieden te controleren.

Op 16 maart stellen campagnevoerders van Control Arms dit rapport voor aan de VN-Veiligheidsraad. Ze zullen pleiten voor een betere afdwingbaarheid van VN-wapenembargo’s en een aantal nieuwe maatregelen voorstellen waaronder een Internationaal Wapenhandelverdrag.

“Wapenembargo’s moeten versterkt worden, maar zelfs dan blijven het zwakke instrumenten. In plaats van principes neemt de VN-Veiligheidsraad vaak politieke beweegredenen in overweging bij het opleggen van een embargo. Bovendien worden embargo’s meestal te laat ingevoerd zodat ze geen levens meer kunnen redden. De wereld is dringend toe aan een Internationaal Wapenhandelverdrag indien we wapens uit de verkeerde handen willen halen,” zegt Barbara Stocking, directeur van Oxfam International.

Volgens de campagnevoerders werd tussen 1990 en 2001 slechts bij 8 van de 57 conflicten een VN-wapenembargo opgelegd. Bovendien werden de embargo’s pas ingevoerd na de aanvang van het conflict. Een Internationaal Wapenhandelverdrag creëert een eenvormig kader dat wapendeals preventief kan afblokken vóór het uitbreken van een oorlog. Dergelijk verdrag zou een strengere uitvoering van wapenembargo’s mogelijk maken conform het internationaal recht. Sinds de start van de Control Arms Campagne in oktober 2003 hebben 45 landen hun steun betuigd aan een Internationaal Wapenhandelverdrag.

Vanaf vandaag zijn er nog 100 dagen te gaan tot de VN-wereldtop over lichte wapens. De komende honderd dagen zullen de campagnevoerders wereldwijd extra inspanningen leveren om steun te vergaren bij de regeringsleiders voor een Internationaal Wapenhandelverdrag.

“Tijdens de honderd dagen tot de VN-wereldtop zullen ongeveer 100.000 mensen vermoord worden door het gebruik van een wapen. Nog veel meer mensen zullen gewond raken of op andere manieren lijden onder gewapend geweld,” zegt Rebecca Peters, directeur van IANSA.

Tot op heden hebben reeds 908.000 mensen hun foto geschonken aan de Million Faces Petition, ’s werelds grootste fotopetitie die ijvert voor een Internationaal Wapenhandelverdrag. De petitie wordt in juni afgeven op de VN-wereldtop.

voor meer informatie: Bart Horemans, secretaris Vlaams Netwerk Lichte Wapens

Deel dit artikel