Hoe bijzonder zijn de EU-ACP relaties nog?

ACP-EU

Op dinsdag 6 oktober lanceerde de Europese Commissie en de Europese Dienst voor Extern Optreden (EEAS) een online consultatie over de toekomst van de relatie tussen de Europese Unie en de 79 landen ACP-landen (uit Afrika, de Caraïben en de Stille Zuidzee). De relatie dateert uit (post-)koloniale tijden. Hoe bijzonder en waardevol vinden beide partijen hun relatie nog?

De huidige relaties tussen de EU en de ACP-landen zijn gebaseerd op het Akkoord van Cotonou getekend in 2000. Dit akkoord was de opvolger van de vier Lomé Conventies waarvan het eerste werd getekend in 1975 en van het akkoord van Yaoundé uit 1963. Yaoundé, Lomé en Cotonou bevestigden de speciale band tussen Europa en (een groot deel) van haar ex-kolonies die na Wereldoorlog II onafhankelijk waren geworden. Alle drie bevatten ze beloftes van samenwerking, ontwikkelingshulp, voordelige toegang tot de Europese markt en respect voor democratie, de rechtstaat en de mensenrechten.

2020 is niet meer veraf

Het huidige Cotonou Akkoord loopt nog tot 2020, maar toch komt de consultatie niet te vroeg. De Europese Commissie en de EEAS moeten tegen eind volgend jaar hun visie over de post-Cotonou klaar hebben samen met een uitgewerkt voorstel van onderhandelingsmandaat. Dat moet vervolgens door de lidstaten worden besproken en geamendeerd in de Raad (van Ministers van de EU) zodat de onderhandelingen eind 2017 kunnen beginnen. Het nieuwe akkoord moet naadloos kunnen aansluiten met het huidige op het einde van 2020.

Tijden zijn veranderd

Hoe bijzonder zijn de EU-ACP relaties nog? De afgelopen 15 jaar is er veel veranderd. De wereld is multipolair geworden; de rol van de EU in de ACP-landen is gekrompen; de EU is niet meer de grootste handelspartner of donor; de ontwikkelingshulp krimpt en landen die hun inkomen wisten te verhogen komen niet meer in aanmerking voor bilaterale hulp. De relaties zijn bovendien sterk verzuurd door de druk en de dreigementen die de EU heeft uitgeoefend om de EPA's (vrijhandelsakkoorden) af te dwingen. Het morele gezag van de EU is ondermijnd door de vluchtelingencrisis, enz.

De ACP-landen hebben alvast de wil uitgesproken om als groep verder te gaan, hun onderlinge samenwerking te versterken en samen relaties aan te gaan met andere landen en regio's. De EU vraagt zich af wat de relatie met de ACP-landen haar oplevert. Kunnen ze samen iets betekenen in de VN, de WTO, het klimaatdebat? Of blijft het bij een veredelde donor-ontvanger relatie? De DG Handel van de Europese Commissie heeft alvast interesse in een vervolgakkoord. Zij wil de EPA's nog verder uitbreiden en uitdiepen en een vervolgakkoord daarvoor als hefboom gebruiken.

En u? Wat denkt u ervan?

Doe –net als 11.11.11- mee aan de online consultatie die loopt tot 31 December 2015 : http://ec.europa.eu/europeaid/public-consultation-eu-acp-new-partnership_en of neem contact met ons op voor meer informatie.

Marc Maes
Beleidsmedewerker handel

 

Deel dit artikel