Angst voor nieuwe oorlog in Soedan

PRETORIA: In 2005 kwam met een vredesakkoord een einde aan de burgeroorlog in Soedan, een van de langste en meest complexe burgeroorlogen van Afrika. De angst bestaat echter dat een nieuw conflict uitbreekt, nu de verdeeldheid tussen het Noorden en het Zuiden groeit.

Tijdens de Sudan Studies Conference in Pretoria (Zuid-Afrika), kwamen deskundigen tot de conclusie dat eenheid in Soedan vrijwel onbereikbaar is. De conferentie was de achtste in een serie academische bijeenkomsten over Soedan, waar gesproken werd over de toekomst van het land na 2011. In dat jaar verloopt het Comprehensive Peace Agreement (CPA), de vredesovereenkomst tussen het regime van het Nationaal Islamitisch Front en de National Congrespartij (NIF/NCP) in Khartoem en de zuidelijke Soedanese Volksbevrijdingsbeweging (SPLM).

Religie

Adam Cholong, SPLM-parlementariër in Khartoem, verwacht dat minstens 90 procent van de Zuid-Soedanezen onafhankelijkheid van de regering in het Noorden wil. De regering in Khartoem werkt die ambities volgens hem tegen, onder meer door wetgeving voor een referendum over de toekomst van het Zuiden te vertragen.

"De regering in Noord-Soedan weet dat veel Zuid-Soedanezen bij een referendum voor onafhankelijkheid zullen stemmen", zegt hij. "Daarom stelt zij nu dat een meerderheid niet voldoende is. De opkomst bij het referendum moet extreem hoog zijn."

In eerste instantie eiste Khartoem dat een meerderheid van 75 procent voor onafhankelijkheid moest stemmen. Nu is dat meer dan 50 procent, zolang minimaal twee derde van de geregistreerde kiezers zijn stem uitbrengt.

Het is de laatste schermutseling over de details van een referendum dat al twee jaar achterligt op schema. Religieuze verschillen vormen ook een groot struikelblok in het land waar de islamitische shariawetgeving van kracht is.

Soedan heeft een moslimmeerderheid, maar de invoering van de sharia in 1983 stuitte op grote weerstand in het christelijke Zuiden en wakkerde de burgeroorlog aan.

Sharia

Carolyn Fluehr-Lobban, een expert op het gebied van islamitisch recht en samenleving, zegt dat in de vredesovereenkomst uit 2004 onder meer is vastgelegd dat de sharia alleen in het Noorden geldig is. Veel zuiderlingen zijn tijdens de oorlog echter naar het Noorden gevlucht en uit onderzoek blijkt dat sommige straffen uit de sharia in de hoofdstad en in vluchtelingenkampen ook worden opgelegd aan niet-moslims.

Een paar jaar geleden werd een commissie in het leven geroepen om zich te buigen over de status van niet-moslims in Khartoem, maar dat leverde tot nu toe weinig op. De kwestie rond de shariawetgeving zal los van de uitkomst van het referendum moeten worden opgelost.

"Als het Noorden en Zuiden zich verenigen, dan is het noodzakelijk om een meer seculiere samenleving te creëren", zegt Fluerh-Lobban. "Als ze uit elkaar gaan, blijft er een probleem bestaan met de omvangrijke niet-islamitische bevolking in het Noorden."

De onderhandelingen over deze onderwerpen verlopen moeizaam. Volgens Cholong boycotten SPLM-parlementariërs kabinetsbijeenkomsten, omdat de NIF/NCP weigert te debatteren over vitale kwesties als de referendumwet, nationale veiligheid en de hertekening van grens tussen het Noorden en Zuiden. Hij ziet geen toekomst voor een verenigd Soedan.

"Eenheid is de oorzaak van het conflict in het land. Eenheid is duidelijk niet wat mensen willen, anders zou er wel vrede zijn."

BRON:
IPS
IPS DOOR:

Deel dit artikel