Didier Reynders kan iets doen voor de Palestijnen. Als hij wil natuurlijk.

Kooi, doorlaatpost naar Palestina

Het checkpoint van Erez laat nooit na om indruk te maken. Het is momenteel de enige doorgang voor van Israël naar Gaza. Onze buitenlandminister Didier Reynders zal er ook moeten passeren als hij er binnenkort een bezoek brengt.

Hoe zal minister Reynders zich voelen? Waaraan zal hij denken? Zal hij 't met me eens zijn dat niemand het verdient om in de constante vernedering van een collectieve bestraffing te moeten leven?

Enkele weken geleden was ik er zelf dankzij een speciale toelating. Enkel gescreende medewerkers van hulporganisaties, journalisten en diplomaten komen erin. Na de controle door het Israëlisch leger, moet ik langs een paspoortcontrole die de grote terminal op een echte grensovergang moet doen lijken. Daarna sta ik plompverloren alleen in een gang.

Een man met een bos sleutels komt aangesloft, een knoert van een uzi slingert aan zijn hals. Hij gunt me geen blik terwijl hij ongeïnteresseerd de metalen deur opent. Voor me ligt een eenzame wandeling langs verschillende deuren die vanop afstand bediend worden door onzichtbaar veiligheidspersoneel en een tocht van een kilometer in een kooi door niemandsland. Welkom in de grootste openluchtgevangenis ter wereld, denk ik. De bevolking van de provincie Antwerpen op de oppervlakte van minder dan twee keer 't Stad en met een muur er rond. Welkom in Gaza.

Achttienduizend woningen weggevaagd

Mijn werkbezoek is van korte duur maar laat me het mooiste en het lelijkste van de onfortuinlijke Gazastrook zien. Van wederopbouw na de verwoestende oorlog van zomer 2014 is nog altijd niets te merken. Als je eindelijk de Palestijnse grenspost voorbij bent, is het eerst teken van bebouwing een rij vernielde appartementsgebouwen van de noordelijke voorstad Beit Hanoun. Elders in de stad en de omliggende dorpen werd het puin geruimd maar blijft zichtbaar waar vorig jaar gebouwen gebombardeerd werden. Achttienduizend woningen werden weggevaagd, een veelvoud daarvan was beschadigd. 75.000 mensen konden nog steeds niet naar hun huis terugkeren.

De armoede is meer dan ooit zichtbaar in het straatbeeld. Oudere mannen vervoeren goederen in ezelskarretjes. Kinderen bedelen op de straat. Naar verluidt is meer dan de helft van de actieve bevolking werkloos. Onder de jongeren is werkloosheid eerder de norm dan de uitzondering.

Elektriciteit

Niet de beschikbaarheid van geneesmiddelen maar die van elektriciteit is de belangrijkste kopzorg van de artsen waarmee ik praat. Sinds de Israëlische bombardementen van 2006 op de enige lokale elektriciteitscentrale is de elektriciteitsvoorziening problematisch. Op 8 april van dit jaar werd de centrale volledig stilgelegd. Wie geen generator heeft, of geen geld voor brandstof, kan het wel schudden. Het klimaat is geen bekommernis van mijn gesprekspartners. Overleven wel.

Toch zijn er ook de tekenen van hoop: Moedige, bekwame mensen die me vol vuur vertellen over hun plannen en projecten. Hoewel de totale isolatie van de rest van de wereld zichtbaar zwaar om dragen is, blijven ze zich onvermoeibaar inzetten voor hun gemeenschap.

Om Gaza te verlaten verdwijn je alweer in die lange kooi die je veilig doorheen de no-go zone loodst. De wachttorens met sluipschutters komen bij elke stap dichterbij. De tocht eindigt in de enorme hall van het checkpoint waar je één voor één door vijf deuren wordt gesluisd, en door een hypermoderne bodyscanner. Terwijl je geduldig de hele procedure ondergaat zie je boven, achter glas, het Israëlische veiligheidspersoneel je bespieden op hun schermen terwijl ze je bevelen toeroepen door de luidsprekers.

Belgie kan voortrekkersrol spelen

Hoe zal minister Reynders zich voelen? Waaraan zal hij denken? Zal hij het met me eens zijn dat niemand het verdient om in de constante vernedering van een collectieve bestraffing te moeten leven? Hopelijk denkt hij ook aan de concrete maatregelen die hij kan nemen om de situatie te verbeteren.

Zal hij denken aan de beloften van de 'internationale gemeenschap' in september 2014 om Gaza terug op te bouwen na de oorlog? Er werd 3,5 miljoen dollar beloofd maar minder dan de helft daarvan werd uiteindelijk gestort. Vooral de Golfstaten zijn slechte betalers maar zelfs de Europese Unie betaalde nog maar aan driekwart van de beloofde 350 miljoen dollar. België zou een voortrekkersrol kunnen spelen om de bondgenoten op hun beloften te wijzen en zelf ook een stevige duit in het zakje te doen.

Maar er is meer. Naast de financiële middelen heeft Gaza ook nood aan de vrijheid om materiaal voor de reconstructie in te voeren. Israël legt echter danig aan banden. Sinds begin april van dit jaar heeft Israël de invoer van cement voor de privésector zelfs volledig stilgelegd met desastreuze gevolgen voor de werkgelegenheid, de heropbouw en de hoop. Didier Reynders zou dit feit kunnen aangrijpen om de onmenselijkheid van de economische blokkade van Gaza aan te kaarten bij zijn Israëlische gesprekspartners.

Weggebuldozerd door de Israëlische autoriteiten

Of denkt hij aan de systematische sabotage door Israël van de Europese ontwikkelingshulp aan de Palestijnen? Sinds begin dit jaar zijn al zo'n 300 Palestijnse woningen en structuren weggebulldozerd door Israëlische autoriteiten. Daarbij worden in toenemende mate ontwikkelingsprojecten van Europa of de lidstaten geviseerd. Zonnepanelen, waterreservoirs, speeltuinen moesten er al aan geloven.

In september 2015 heeft de EU een zogenaamde 'gestructureerde dialoog' met Israël opgestart, bedoeld om binnen zes maanden een einde te maken aan de vernielingen. De EU en haar lidstaten engageerden zich om van Israël financiële compensaties te eisen voor door Europa gefinancierde projecten als de inspanning zou mislukken. Intussen zijn de zes maanden verstreken. De dialoog werd eerder al afgebroken terwijl Israël de vernielingen nog opvoerde. Is ons land nu eindelijk klaar om compensatie op te eisen?

De tijd die hij doorbrengt op die bijzondere plek, wachtend op het openen van het ene op afstand bediende veiligheidshek na het andere, kan hij maar beter gebruiken om zich af te vragen hoe België het initiatief kan nemen om de rechten van de Palestijnse bevolking terug op de internationale agenda te zetten.

Viva Salud DOOR:

Deel dit artikel