Nieuws van het Afrika Europa netwerk Januari 2014

Bloeddiamanten nog lang niet de wereld uit

Diamantwinning speelde in de jaren '90 een grote rol in de financiering van burgeroorlogen in verscheidene Afrikaanse landen. Het Kimberley Proces werd in 2000 ingesteld door de VN met als doel de diamanthandel beter te controleren. Tijdens een bijeenkomst van betrokkenen afgelopen november in Johannesburg bleek dat er voorlopig geen verdere stappen komen die voor meer transparantie in de diamanthandel zorgen.

In het Kimberley Proces werken drie totaal verschillende actoren met elkaar samen, elk met eigen belangen: nationale overheden, de diamantindustrie zelf en NGO's. Hoe mooi dit initiatief ook lijkt, toch blijken er de nodige voetangels op de weg naar een 'zuivere' diamanthandel. Zo trok in juni 2011 de NGO Global Witness zich terug uit het overleg, uit protest tegen het voortdurende gebrek aan transparantie en vanwege de coulante houding van de deelnemende partijen jegens het regime van Mugabe in Zimbabwe.

In Johannesburg bleek een aantal woordvoerders van nationale overheden niet bereid om de controle op de diamanthandel verder te verscherpen. Zo liet Welile Nhlapo namens de Zuid-Afrikaanse regering weten dat 'het Kimberley Proces niet tot doel heeft schendingen van mensenrechten te doen stoppen'. Volgens haar zijn daarvoor andere VN-instanties.

De kwestie is momenteel zeer actueel. De Centraal-Afrikaanse Republiek staat nummer tien op de lijst van grootste diamantproducenten. Wat de kwaliteit van de diamanten betreft scoort het land zelfs een stuk hoger: nummer vier op de wereldranglijst, met een productie van meer dan 350.000 karaat per jaar. In mei van het afgelopen jaar zijn sancties ingesteld die de export moeten verbieden, maar niet de productie. Het spreekt echter voor zich dat in een land dat in totale chaos is ondergedompeld de voorraad nauwelijks wordt gecontroleerd. Dus stelt zich de vraag wie momenteel profiteert van de diamantwinning: de Seleka rebellen, de burgermilities, de militairen of andere machtige actoren in dit onoverzichtelijke speelveld?

Hoe het ook zij, de bijeenkomst in Johannesburg werpt een schimmig licht op de toekomst van de diamanthandel. Financiële belangen zijn dankzij de financiële crisis alleen maar groter geworden: diamanthandel is momenteel lucratiever dan de handel in goud, zilver of vastgoed. (Bron : Christine von Garnier, AEFJN Suisse, 15/12/2013)

Uitblijvende regen bevestigt klimaatverandering in Zambia

In Zambia zien boeren de start van het regenseizoen elk jaar opschuiven waardoor er voedselonzekerheid dreigt.

Vroeger wisten boeren in Zambia dat Onafhankelijkheidsdag (24 oktober) het begin van het regenseizoen inluidde. Vandaag weten ze niet langer wanneer de eerste regen zal vallen. Joseph Kanyanga, meteoroloog aan het Zambiaanse Meteorologische Departement bevestigt de veranderende weerpatronen in zijn land. "Zowel de minimum- als de maximumtemperaturen zijn vandaag hoger dan in 1950", zegt hij. Verder wijst hij op een duidelijke verschuiving in het begin en einde van het regenseizoen.

De Nationale Unie van Landbouwers in Zambia (ZNFU) met meer dan 15.000 leden, maakt zich zorgen over het veranderende klimaat. Landbouw – voornamelijk de productie van maïs -maakt 20 % van het bruto binnenlands product uit. De landbouwsector is goed voor 70 % van de werkgelegenheid. Sishekana Makweti, woordvoerder van ZNFU, vertelt dat de boeren van Kabwe (de tweede grootste stad van Zambia) dit jaar hun zaden niet durven uit te zaaien uit vrees voor de grillige regens. "Dat is alarmerend en zal voor voedselonzekerheid zorgen. We hebben het hier immers voornamelijk over regenafhankelijke landbouw", aldus Sishekana.

In maart van dit jaar startte de Zambiaanse regering met hulp van de Duitse regering een vijf jaar durend project rond waterbeheer en waterbevoorrading in het kader van de klimaatverandering. Milieuactivisten wijzen er echter op dat bosbehoud ook een essentieel aspect is van waterbeheer. De ontbossing in Zambia beïnvloedt de neerslagpatronen, en de aanwezigheid van oppervlaktewater en grondwater. Volgens een gezamenlijk rapport van de VN-Voedsel- en Landbouworganisatie en de Zambiaanse overheid zorgt de toenemende vraag (van de groeiende bevolking) naar voedsel en brandhout tot een snelle afname van bosgebieden. Bossen bedekken 66 procent van het totale landoppervlak maar slecht 9,6 % is beschermd. Het lijkt duidelijk dat er werk moet worden gemaakt van duurzame strategieën op het vlak van bosbeheer, ecologische landbouw en watermanagement. Zo niet, dan staat veel Zambianen in de toekomst grote honger te wachten. (Bron: IPS, 30/12/2013)

De dunne lijn tussen aankoop of roof van land

Op 10 december jl. heeft de politie in Sierra Leone het vuur geopend op demonstranten die zich verzetten tegen de uitbreiding van een palmolieproject van het Luxemburgse bedrijf Socfin. Daarbij zijn tientallen gewonden gevallen.

Sinds 2011 is Socfin verwikkeld in een steeds grimmiger wordend conflict met boerengroepen en kleine landeigenaren van het Malen volk. Zij vinden het bedrag van 12,5 dollar per hectare die ze hebben ontvangen van Socfin niet genoeg. Ze zeggen dat ze het contract dat hen was voorgelegd niet goed hebben begrepen en dat er druk op hen is uitgeoefend om het te ondertekenen.

Een twaalftal ngo's die actief zijn op het vlak van land grabbing (waaronder het Amerikaanse Oakland Institute, Foi & Justice uit Kameroen en het Zwitserse Swissaid) onderschrijven deze beschuldigingen. Socfin heeft een aanklacht ingediend tegen Green Scenery, een lokale ngo die vorig jaar een rapport heeft gepubliceerd over Socfin. Daarin wordt het Luxemburgse bedrijf ervan beschuldigd dat ze landeigenaren niet op adequate manier heeft gecompenseerd en dat ze oneigenlijke druk heeft uitgeoefend op landeigenaren om contracten te ondertekenen. De twaalf internationale ngo's hebben daarop een persbericht doen uitgaan waarin zij verklaren dat het rapport van Green Scenery niet strookt met de feiten. Al in december 2012 hebben 101 betrokken families uit 36 dorpen een oproep gedaan aan de nationale commissie van de mensenrechten en aan de V.N. om hun strijd tegen Socfin te ondersteunen. (Bron : Agence Ecofin)

Deel dit artikel