Oxfam: Novartis weigert India het recht goedkope geneesmiddelen te produceren

India is de grootste producent van generische medicijnen ter wereld. Het land zorgde voor een revolutie in de toegang tot goedkope medicijnen. Maar die positie wordt vandaag in gevaar gebracht door de multinational Novartis, die een proces aanspant tegen het land.

Premavati is een 60-jarige weduwe die in de buitenwijken van New Delhi (India) woont. Ze lijdt aan de ziekte van Hodgkin, een vorm van kanker, en heeft al haar spaargeld zien opgaan aan geneesmiddelen.“Twee jaar geleden is mijn man gestorven, zegt Premavati. “We hebben helemaal niets meer. Een van onze twee zonen heeft een tijdelijke job, de andere is werkloos. En onze dochter van 30, die twee kinderen heeft, is ook weduwe.”

Omdat haar situatie uitzichtloos is, heeft Premavati zich er al mee verzoend dat zij zal sterven. “Waar kan ik aan geld komen voor een behandeling? vraagt ze. “Ik heb al alles uitgegeven wat we hadden. Als niemand kan helpen, zal ik gewoon moeten sterven.”

Duizenden mensen kunnen gered worden
Iedereen die het nodig heeft, zou toegang moeten hebben tot geneesmiddelen en gezondheidszorg, los van hun geslacht, leeftijd of inkomen. Maar in ontwikkelingslanden zoals India zijn levensreddende geneesmiddelen niet beschikbaar voor ongeveer 1,42 miljoen mensen. En de belangrijkste reden is dat ze deze niet kunnen betalen.

Gopa Kumar is een hooggeplaatste onderzoeker van het Centrum voor Handel en Ontwikkeling, een drukkingsgroep in New Delhi. “In India heeft de meerderheid van de mensen geen ziekteverzekering of andere voorzieningen en in sommige gevallen gaat naar schatting 80% van het persoonlijke inkomen naar geneesmiddelen.

“Ik vraag me af of de beleidsmensen wel luisteren,” zegt dr. Gopal Dabade van het Drug Action Forum in de zuidelijke deelstaat Karnataka. “Als wij geen druk uitoefenen op de regering en geneesmiddelen toegankelijk maken, zullen arme mensen blijven lijden en sterven.”

“Onze stem wordt niet gehoord.”
India is wereldmarktleider voor generische geneesmiddelen, ongeveer 67% van de productie wordt uitgevoerd naar ontwikkelingslanden. Enkele jaren geleden werd er baanbrekend werk verricht om hiv-geneesmiddelen betaalbaar te maken door de productie en promotie van een tritherapie voor de eerstelijns behandeling.

Dat was mogelijk omdat het patenteren van geneesmiddelen vóór 2005 in India niet toegestaan was. Later werd de Indische patentenwetgeving aangepast om te voldoen aan de voorwaarden van het TRIPS-akkoord met de Wereldhandelsorganisatie (WTO). (*)

Door de nieuwe aanpassing zullen patenten op producten -geneesmiddelen inbegrepen- voor een periode van 20 jaar beschermd zijn. Dit betekent dat de prijs van een breed gamma van geneesmiddelen de hoogte ingaat en onbetaalbaar zal worden voor vele mensen.

Umashankar
“De eerstelijns behandeling die ik kreeg, was heel duur”, zegt de 35-jarige Umashanker Pandey. “Ik ben de jongste maanden enorm vermagerd. Mijn lichaam reageert niet meer goed op de behandeling met antiretrovirale producten. Maar de tweedelijns producten die ik nodig heb zijn niet te betalen.”

De vrouw van Umashanker en het jongste van hun vijf kinderen, dat acht is, zijn tevens hiv-positief. Het enige wat hij nog verlangt, is lang genoeg te leven om zijn oudste dochter van 15 te zien trouwen.

“Ik ben bang, want naar mensen zoals ik wordt niet geluisterd. Zelfs niet door de regering. Ik weet hoeveel mensen in hetzelfde schuitje zitten en nu ze hun laatste dagen tellen...” In zijn dorp hebben nog 18 andere mensen dringend een tweedelijns behandeling nodig. Maar ook zij kunnen die niet betalen. Umashanker spreekt van een 35-jarige man die vorige maand gestorven is. “Hij zou nog in leven zijn als hij tijdig geneesmiddelen had gekregen”, zegt hij enigszins vertwijfeld.

Honderdduizenden mensen zoals Umashanker kunnen gered worden indien ontwikkelingslanden ervoor kunnen zorgen dat hun wetgeving over patenten (aangepast volgens de TRIPSregels) de voorrang kan geven aan mensen, niet aan de winsten van farmaceutische bedrijven.

(*)TRIPS staat voor Trade Related aspects of Intellectual Property Rights.

Omdat mensen belangrijker zijn dan winst
De multinational Novartis mag India niet het recht ontzeggen om goedkope geneesmiddelen te produceren voor de armen in de wereld.

Enerzijds stelt Novartis publiekelijk dat “het bedrijf wil getuigen van burgerzin, gebaseerd op betrouwbaarheid, transparantie en aansprakelijkheid.” Maar anderzijds daagt Novartis de Indiase regering voor de rechtbank en wil ze haar recht om betaalbare, levensreddende geneesmiddelen voor arme mensen te produceren aanvechten.

Recent werd een patent voor het kankergeneesmiddel Glivec aan Novartis geweigerd. De multinational wil deze beslissing niet aanvaarden en klaagt nu op haar beurt de Indische patentenwetgeving aan.

Deze zaak dreigt de toegang tot goedkopere geneesmiddelen voor arme mensen sterk te belemmeren. Het gaat ook in tegen een internationale overeenkomst die stelt dat ontwikkelingslanden goedkopere versies van geneesmiddelen mogen produceren en importeren om de volksgezondheid te beschermen.

Waarom moet u mee actie voeren?
1. Als Novartis deze zaak wint, hebben arme mensen in India niet langer toegang tot goedkopere kankergeneesmiddelen.

2. India is wereldmarktleider voor de productie van goedkopere en dus meer toegankelijke geneesmiddelen. Als Novartis wint, dan wordt de Indiase bevoegdheid om voor een gamma van geneesmiddelen te zorgen, waaronder hiv-middelen die miljoenen patiënten in ontwikkelingslanden nodig hebben, ernstig in het gedrang gebracht.

U kunt hiertegen protesteren.
Stuur vandaag nog een e-mail naar Novartis en vraag dat ze deze zaak laten vallen.


Meer informatie:
De site van Make Trade Fair
Xavier Declercq, directeur mobilisatie bij Oxfam-Solidariteit tel. 02 501 67 13 — gsm: 0475 220 791
Etienne De Belder, onderzoeker handel en ontwikkeling tel. 02 501 67 56 — ede (at) oxfamsol.be

Deel dit artikel