Palmolie kan ook duurzaam

Palmolieproducenten in Indonesië en Maleisië worden overladen met alle zonden Israëls, maar het Braziliaanse Agropalma probeert te bewijzen dat palmolie ook op een duurzame manier kan worden gewonnen. Boeren en milieuorganisaties die samenwerken met het bedrijf, zijn alvast vol lof.

Palmolie heeft onlangs sojaolie ingehaald als meest gebruikte plantaardige olie ter wereld. De levensmiddelenindustrie en cosmeticaproducenten kunnen niet zonder palmolie, en ook in veel biodiesel zit palmolie. Indonesië en Maleisië zijn goed voor 85 procent van de wereldproductie, maar de snelle toename van de vraag heeft de producenten ertoe aangezet massaal wouden en veengebieden te vernietigen om plaats te maken voor plantages. Daardoor verliezen de oorspronkelijke bewoners van die bossen hun levensonderhoud, gaat er waardevolle natuur verloren en worden er massa's koolstof in de atmosfeer geblazen.

Inkeer

Agropalma pleegde in de jaren tachtig ook een aanslag op het Braziliaanse oerwoud, geeft commercieel directeur Marcello Brito toe. Maar in de jaren negentig nam het bedrijf volgens Brito zijn sociale en ecologische verantwoordelijkheid op. Agropalma heeft 39.000 hectare palmplantages en beheert daarnaast 59.000 hectare bosreservaten. Op 10,5 procent van de plantages worden bovendien alleen biologische teeltmethodes toegepast. Agropalma is een actief lid van de in 2004 opgerichte Rondetafel over Duurzame Palmolie (RSPO), naast andere producenten, handelaars, investeerders, milieuorganisaties en sociale actiegroepen. De RSPO bevordert duurzame teeltmethodes, werkt rond de nadelige effecten van de oliepalmteelt en geeft ook een keurmerk aan duurzame palmolie. De Aziatische inbreng in de RSPO is beperkt.

Beter dan vee

Oliepalmen brengen meer op dan vee, zegt Violeta dos Reis, een vrouw uit Arauaí in de deelstaat Pará, die met haar man 10 hectare oliepalmen kon kopen dankzij een project van Agropalma voor kleine boeren. De boeren in het programma blijven ook traditionele gewassen als maïs en cassave telen. De oogst van tien hectare oliepalmen binnenhalen, vergt immers maar vier tot zes dagen werk per maand. De eerste drie jaar leveren oliepalmen niets op, maar daarna kan de kleine plantage de eigenaars 1500 real (650 euro) per maand opleveren. Dat is een onvoorstelbaar bedrag voor een kleine Braziliaanse boer. Ook voor het milieu moeten oliepalmplantages niet slecht zijn. Langs sommige wegen in de oerwoudstaat Para is er tientallen kilometers lang niets anders dan oliepalmen te zien, maar rond die plantages liggen vaak graslanden of dorre, onvruchtbare gebieden. De oliepalmplantages verschijnen in gebieden waar de veeteelt, houtkap en de productie van houtskool het oorspronkelijke regenwoud al eerder hebben doen verdwijnen. Oliepalmen "zijn een moeilijk gewas, maar ze zijn goed voor het milieu", zegt Marcos Ximenes, de directeur van het Milieuonderzoeksinstituut van de Amazone (IPAM). De palmen houden volgens hem net als bomen erosie tegen en slaan koolstof op. "Op gronden die al gedegradeerd zijn, zijn ze goedkoper dan herbebossing", zegt Ximenes. "Veel beter dan koeien", is zijn conclusie.

Groeiplannen

Kleine Braziliaanse boeren die oliepalmen telen, krijgen sinds dit jaar goedkope leningen van hun regering. De ambitie is de komende vier jaar 12.000 kleine boeren voor de teelt te winnen. Op langere termijn wil Brazilië een miljoen hectare met oliepalmen beplanten, ruim tien keer meer dan vandaag. Maar het blijft een relatief kleine oppervlakte in vergelijking met de bijna 32 miljoen hectare waarop volgens een recente studie oliepalmen zouden kunnen worden geteeld. Wereldwijd worden er nu op 12 miljoen hectare oliepalmen geteeld. Het bedrijfsleven is geïnteresseerd. De staatsoliemaatschappij Petrobras heeft twee projecten gelanceerd om biodiesel uit palmolie te produceren, en het grote mijnbouwbedrijf Vale heeft aangekondigd dat het zes plantages in gebruik wil nemen om treinen en schepen met biodiesel te laten rijden en varen. De plannen om ook kleine boeren bij de productie te betrekken, zijn gebaseerd op de ervaringen van Agropalma. Helemaal onbesproken is Agropalma niet. Het bedrijf zette tot in 2007 bijna 3500 van zijn 4800 medewerkers indirect in, via uitzendbedrijven. Op die manier kon Agropalma onder de strengste bepalingen van de arbeidswetgeving uitkomen. In 2007 dwong het gerecht het bedrijf zijn werknemers rechtstreeks in dienst te nemen.

BRON:
IPS

Deel dit artikel