Privileges 'tweede generatie rijke Chinezen' voeden sociale onrust

In oktober maaide een veel te snelle auto twee studenten om op de campus van de Universiteit van Hebei. De bestuurder probeerde weg te rijden, maar veiligheidspersoneel hield hem tegen. Hij weigerde uit te stappen. "Dien maar klacht in als je durft, mijn vader is Li Gang", kregen de bewakers te horen. Li Gang is de adjunct-politiechef van de provincie Hebei.

Chen Xiaofeng, een van de slachtoffers en een dochter van arme boeren, stierf later aan haar verwondingen. De censors van de Communistische Partij probeerden het verhaal uit de media te houden, maar via het internet raakte het incident algauw in het hele land bekend.

Een Li Gang doen

"Mijn vader is Li Gang" is intussen al een geijkte uitdrukking geworden om te verwijzen naar machtige Chinezen die hun invloed gebruiken om hun verantwoordelijkheid te ontlopen. De zaak is ook een symbool geworden voor de steeds bredere kloof tussen arm en rijk in China.

In veel gastronomisch, op blogs en in krantencommentaren wordt uitgehaald naar de "de tweede generatie van rijken en functionarissen", de nakomelingen van zakenlui en partijkaders die alles in de schoot geworpen krijgen en ongegeneerd misbruik maken van hun macht. Zelfs als ze zich te pletter werken verliezen minder fortuinlijke Chinezen almaar meer terrein ten opzichte van die elite, klinkt het.

Volgens twee enquêtes van de Chinese Volkskrant, het orgaan van de Communistische Partij, beschouwen de Chinezen de toenemende kloof tussen rijk en arm als een van de meest prangende problemen waarmee China af te rekenen heeft. Veel respondenten klagen dat ze er zelfs nauwelijks op vooruit gaan, ondanks de fabelachtige economische groei van hun land.

Rijken steeds rijker

Volgens de krant bedraagt de Chinese Gini-coëfficiënt, een maat voor de inkomensongelijkheid in een land, nu 0,47. Dat is niet ver van de grens van 0,5 vanaf waar volgens wetenschappers de kans op sociale onrust veel groter wordt. Ter vergelijking: volgens Eurostat had België in 2009 een Gini-coëfficiënt van 0,26, Nederland van 0,27.

In 2009 was de rijkste 10 procent van alle Chinezen goed voor 45 procent van alle rijkdom in het land, terwijl de armste 10 procent genoegen moest nemen met 1,4 procent.

Volgens critici hebben veel jonge Chinezen vandaag nauwelijks nog kansen om hogerop te raken. De nakomelingen van de elite daarentegen worden naar de beste scholen gestuurd en kunnen rekenen op de contacten van hun ouders om goede banen in de wacht te slepen. "De hiërarchie versteent voor onze ogen", schreef Dai Zhiyong, een commentaarschrijver voor de krant Southern Weekend.

Sommige Chinezen die zich tot de "tweede generatie van armen" rekenen, laten publiekelijk horen dat ze helemaal geen kinderen willen krijgen. "Ik wil geen derde generatie van armen op de wereld zetten", verklaarde Wang Xiaolei, een 28-jarige webmaster in Beijing, in een kranteninterview.

Huilen in een BMW

De regering lijkt stilaan wakker te schieten. Televisiezenders hebben de opdracht gekregen traditionele waarden te beklemtonen die ondergesneeuwd dreigen te worden door het materialisme. Dat gebeurde na een incident waarbij een jonge vrouw in een datingprogramma zich liet ontvallen dat ze "liever zou huilen in een BWM dan lachen op het achterzitje van een motorfiets."

De Chinese premier Wen Jiabao kondigde al in maart aan dat de regering de inkomenskloof kleiner zal maken. Er komt onder meer een herziening van het hukou-systeem, zodat ook interne migranten die in de steden werk hebben gevonden, meer overheidssteun kunnen krijgen. De regering werkt ook aan een mechanisme voor loonstijgingen, een verbetering van het systeem van minimumlonen en maatregelen die ervoor moeten zorgen dat de lonen tijdig worden uitbetaald. De beleidsmakers hopen ook de inkomens van de boeren op te trekken en de sociale zekerheid te verbeteren.

Maar volgens Hu Xingdou, een docent economie aan het Instituut voor Technologie in Beijing, moeten arme Chinezen het recht krijgen zich te organiseren in onafhankelijke vakbonden om voor een "fundamentele oplossing" te zorgen. Daar lijkt de regering nog niet happig op.

Chinese burgers die via het internet een vuist maken, kunnen intussen ook al iets in beweging brengen. Na toenemende druk op het internet zagen Li Gang en zijn hardrijdende zoon Li Qiming zich gedwongen via de staatstelevisie hun verontschuldigingen aan te bieden aan de twee slachtoffers en hun familie. Volgens de staatsmedia is Li Qiming gearresteerd.



BRON:
IPS
IPS DOOR:

Deel dit artikel