VN ontevreden over aanwezigheid in Sudan

VN-secretaris-generaal Kofi Annan is niet tevreden over de trage ontplooiing van de VN-vredesmacht voor Zuid-Sudan. Hij zou ook meer willen ondernemen in het westen van het land - daar is een einde van de burgeroorlog en de humanitaire crisis nog niet in zicht. Misschien krijgt hij een kans als de VS in februari de voorzittershamer in de Veiligheidsraad in handen krijgen.


51 landen hebben troepen toegezegd voor de VN-missie voor Zuid-Sudan (UNMIS), maar minder dan de helft van de voorziene 10.000 blauwhelmen is al ter plaatse. Volgens Annan doet hun trage ontplooiing 'ernstige twijfels rijzen' aan de logistieke en andere steun die de blauwhelmen nodig hebben om de wapenstilstand in de uitgestrekte regio te doen respecteren.

De UNMIS werd opgezet in maart 2005 om te waken over het vredesakkoord tussen de Sudanese regering en de rebellen die twee decennia lang verwikkeld waren in een moorddadige burgeroorlog. De twee partijen hebben nu samen een regering van nationale eenheid gevormd, het zuiden heeft zelfbestuur gekregen en kan zich binnen vijf jaar uitspreken over onafhankelijkheid. Al die afspraken kunnen leiden tot nieuwe conflicten; de aanwezigheid van VN-blauwhelmen is dus zeker geen luxe.

Maar intussen is het wel West-Sudan dat in lichterlaaie staat. Arabische milities die de regering steunen in de strijd tegen twee rebellengroepen, maken zich nog altijd op grote schaal schuldig aan wreedheden tegen de burgerbevolking. Het conflict heeft waarschijnlijk al meer dan 300.000 slachtoffers gemaakt; meer dan 1,5 miljoen mensen zijn ontheemd geraakt.

In Darfur moet de Afrikaanse Unie (AU) voorlopig de kastanjes uit het vuur halen. Een AU-missie met slecht uitgeruste eenheden en een zwak mandaat observeert de situatie in het oorlogsgebied. De VN-Veiligheidsraad heeft de AU gevraagd haar troepensterkte in Darfur nog op te drijven.

Annan is daar niet tevreden mee. Volgens de VN-secretaris-generaal moet de internationale gemeenschap de humanitaire hulp aan Darfur dringend opvoeren en er ook voor zorgen dat de noodhulp ongehinderd kan worden verdeeld. De VN dringen ook aan op een spoedig vredesakkoord. Annan heeft er mee gedreigd dat partijen die een oplossing van het conflict in de weg blijven staan, 'daarvoor verantwoording zullen moeten afleggen.'

Annan gaat ervan uit dat de situatie in het zuiden en het oosten van Sudan onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. 'De vrede kan niet gedijen in één deel van het land als ze in een andere regio geen voet aan de grond krijgt.'

Maar tot dusver krijgt Annan de Veiligheidsraad niet mee. Het machtigste VN-orgaan heeft de Sudanese regering wel al gedreigd met economische sancties als ze de Arabische milities in Darfur niet intoomt, maar volgens insiders staan Rusland en China een harde aanpak van Sudan tot dusver in de weg. Beide landen hebben belangrijke economische en commerciële belangen in de Sudanese oliesector.

Niet-gouvernementele organisaties dringen er bij de VS op aan een nieuwe poging te ondernemen. De VN zitten vanaf februari de Veiligheidsraad voor. Africa Action, een organisatie in Washington die het voor Afrika opneemt, stelt voor de AU-missie in Darfur te herdefiniëren als een VN-vredesmissie, met een robuust mandaat om burgers en humanitaire acties te beschermen. De VN zouden ook zo snel mogelijk de toelating moeten krijgen om blauwhelmen naar de regio te sturen.

Zowat 10.000 VS-burgers hebben al postkaarten naar het Witte Huis gestuurd om president Bush aan te zetten meer te ondernemen voor Darfur - volgens Africa Action het toneel van 'de eerste genocide van de 21ste eeuw'. Overal in de VS zetten wakes, tentoonstellingen en religieuze erediensten die oproep kracht bij. (PD)

IPS DOOR:

Deel dit artikel