Zonder Palestijns welzijn kan Israël nooit veilig zijn

palestina breack the circle

Het verbaast niet dat het geweld in Israël en Palestina opnieuw opflakkert. Alle ingrediënten zijn immers voorhanden: grootschalige ongelijkheid, maandenlange provocaties op de Tempelberg, Israëlische kolonisten zich in Palestina in het wilde Westen wanen en fundamentalistische Palestijnse groeperingen die de lont maar al te graag aan het kruitvat steken.

Wat opzien baart is dat het vooral jongeren zijn die aan Palestijnse zijde het voortouw nemen in het geweld. Hoe kan het dat jonge mensen burgers neersteken met messen? En hoe kan de rust terugkeren?

Gebrek aan hoop voedt radicalisering

Palestijnse twintigers hebben nooit iets anders gekend dan bezetting. Ze werden geboren na het Oslo-akkoord (1993) en zagen hoe het vredesproces Israël toeliet om zijn greep op de Palestijnse gebieden te versterken. De beloofde Palestijnse staat kwam er niet. De Westoever werd een verzameling eilandjes in een zee van Israëlische controle. Palestijnen mochten niet langer werken in Israël, de checkpoints rezen als paddenstoelen uit de grond, er kwam een Muur, de nederzettingen verdrievoudigden, Oost-Jeruzalem werd afgesneden van de rest van de Westoever. Het recht op vreedzaam verzet werd jongeren ontnomen: het Israëlische leger smoorde wekelijks betogingen met geweld in de kiem.

Ook van hun leiders verwachten de jongeren geen heil: het zijn veelal oude mannen die ofwel machteloos, egoïstisch of radicaal zijn. Vertrouwen in de buitenwereld hebben de jongeren evenmin. Ze zien hoe de Verenigde Staten te allen tijde pal achter Israël staan, en de Europese Unie zich verschuilt in de schaduw van de VS.

De onzichtbare bezetting

Voor de meeste Israëlische burgers is de bezetting onzichtbaar. Meer en meer Israëli's geloven dat Palestijnen van nature gewelddadig zijn, dat zij 'Israël de in zee willen drijven' en dat een compromis onmogelijk is.

De simpele vaststelling dat Israëli's al bijna 70 jaar een eigen staat hebben en de Palestijnen hier al even lang op wachten, vermag niets tegen deze overtuiging. Slechts een minderheid in Israël ziet een verband tussen de decennialange onderdrukking van 4 miljoen Palestijnen en de intifada's of andere uitbarstingen van geweld.

Ook uitspraken van politici als Israëlisch onderminister van Buitenlandse Zaken Hotovely die recent poneerde dat Israël 'Judea en Samaria' (de Westoever) nooit zal opgeven, gaan ongemerkt voorbij.

Rust in plaats van vrede

Bijna elke Israëlische minister in het huidige kabinet sprak zich uit tegen de tweestatenoplossing, maar dit is van geen tel voor de meeste Israëli's. Ze voelen zich machteloos in dit conflict en verlangen gewoon naar rust, 'sheket'. Die heerste er grotendeels in Israël sinds het einde van de Gaza-oorlog in 2014. Daar kwam begin oktober radicaal verandering in. Mensen denken terug aan de zelfmoordaanslagen van de Tweede Intifada en durven hun kinderen niet meer op de bus zetten. De angst leidt tot boosheid, en zelfs haat. De roep om wraak, door bijvoorbeeld het toejuichen van standrechtelijke executies van Palestijnse geweldplegers, klonk zelden luider. Zoals Israëlisch schrijver David Grossman stelt, hebben ook de meeste Israëli's de hoop op vrede 'shalom', opgegeven.

Gekend scenario: repressie

In dit klimaat krijgen Israëlische politici vrij spel om tot extreme repressie over te gaan. In de hoofden van deze Israëlische regeringsleiders is er geen alternatief om de Palestijnen tot overgave te dwingen. Zij hebben door hun verzet hun basisrechten verspeeld. Het Israëlische scenario voor de stopzetting van het geweld is al geschreven. De gebruikelijke recepten – huisvernielingen, het afnemen van residentierecht van geweldplegers, arrestaties, met scherp schieten op betogers – zullen het geweld alleen maar voeden.

Exit bezetting?

Zolang er geen internationale druk komt, zal Israël geen duimbreed wijken van zijn strategie en 'land en vrede' nastreven, ten koste van de veiligheid van zijn eigen burgers en van de Palestijnen. Onze regeringsleiders veroordelen het geweld en dringen aan op vredesgesprekken. Ook hier ligt het script al op voorhand klaar. Verandering zal er pas komen als de Europese Unie de tweestatenoplossing redt, en Israël helpt om een exitstrategie uit de bezetting te ontwikkelen. De beste garantie voor Israëls veiligheid is de veiligheid en het welzijn van de Palestijnen. Een Palestijnse staat is het beste middel hiertoe. Rechtvaardigheid is effectiever dan wanhoop te bekampen met repressie.


Brigitte Herremans, medewerker Israël en Palestina Broederlijk Delen en Pax Christi Vlaanderen

Broederlijk Delen DOOR:
  • Dit opiniestuk verscheen op 19 oktober in de krant De Standaard, p. 40.

Deel dit artikel